ສາຣະບານເພງລາວ ຊຸດທີ່ 11
(ເລີ່ມຕົ້ນເຜີຍແຜ່ ວັນທີ່ 07 ມີນາ 2025)

501 - ຮັກສາວໜອງຄາຍ
502 - ສຸຣາເມ
503 - ສົງສານອ້າຍເຖີດ
504 - ໂລກນີ້ຄືລະຄອນ
505 - ຄິດເຖິງນາງ
506 - ກິນໃນນອນນອກ
507 - ດີແລ້ວທີ່ນ້ອງໄປຈາກອ້າຍ
508 - ຮັກຢ່າຫຼອກ
509 - ໝາກກະລ໊ອກ
510 - ແຂ້ນ້ອຍ
511 - ສວັສດີນ້ອງສາວ
512 - ແມງພູ່
513 - ລາວຢີ
514 - ເທວີສວັນ
515 - ແບ່ງປັນມາ
516 - ສຸດທີ່ຮັກ
517 - ແບ່ງຮັກແບ່ງໃຈ
518 - ຢາກເປັນໂຈນ
519 - ຍາມຫ່າງ
520 - ສົງສານຄົນຊໍ້າ
521 - ເປັນຫຍັງ
522 - ເມື່ອສິ້ນຄວັນໝອກ
523 - ຮັກຈາກຄົນດົງ
524 - ເພື່ອນກິນເພື່ອນຕາຍ
525 - ຮັກ
526 - ງາມ
527 - ຍອດຮັກແກ່ນໃຈ
528 - ອ້າຍກັບມາແລ້ວ
529 - ເຖົ້າກະມັກ
530 - ເມືອງເໜືອ
531 - ເຊົາຮັກກັນດີກວ່າ
532 - ໂລກຍັງກວ້າງ
533 - ເຮົາບໍ່ຄວນພົບກັນ
534 - ຕົ້ມກັນຕາໃສໆ
535 - ເຫັນໃຈແດ່
536 - ນ້ອງຂໍຫຼີກທາງ
537 - ລົມຫວນລົມຮັກ
538 - ສຽງຄວນຈາກຊາຍຈົນ

◆ ແປ້ນດີດຂອງຄີບອດ

ຄີບອດສມັຍໃໝ່ ຈະມີແປ້ນດີດຢ່າງນ້ອຍກວມ 5 ຄູ່ຂນານ (5 Octaves) ຊຶ່ງໂຮມມີທັງໝົດ 61 ໂນຕ (ລູກດີດສີຂາວ 36 ໂນຕແລະລູກດີດສີດໍາ 25 ໂນຕ).

ທຸກມື້ນີ້, ໄດ້ມີຄີບອດທີ່ມີແປ້ນດີດກວມຮອດ 7 ຄູ່ຂນານ (7 Octaves) ອອກມາ ຊຶ່ງຈະໂຮມມີທັງໝົດ 88 ໂນຕ, ສຳລັບມືຄີບອດທີ່ຕ້ອງການຄວາມສະດວກໃນແນວທາງການຫຼິ້ນແບບປ່ຽນໂນ່ ຊຶ່ງຮຽກຮ້ອງການໃຊ້ມືທັງສອງທີ່ກວມຈຳນວນໂນຕອັນສົມບູນທັງໝົດຂອງແປ້ນດິດປ່ຽນໂນອັນແທ້ຈິງ.

ປ່ຽນໂນ່ລວງຕັ້ງ ຫຼືປ່ຽນໂນ່ຂນາດໃຫຍ່, ຈະມີແປ້ນດີດທີ່ກວ້າງທີ່ສຸດ. ພວກມັນຈະມີຈຳນວນໂນຕກວມຫຼາຍຣະດັບສຽງ, ໂດຍສະເພາະໃນຣະດັບທຸ້ມຕໍ່າ ທີ່ມີສຽງດັງກັງວານທີ່ສຸດ. ແຕ່ໃນທາງເປັນຈິງ, ນັກຫຼິ້ນຄີບອດໂດຍສ່ວນຫຼາຍ ບໍ່ໄດ້ມີຄວາມປະສົງທີ່ຈະລຽນແບບທຸກຢ່າງຂອງປ່ຽນໂນ່ລວງຕັ້ງ ຫຼືປ່ຽນໂນ່ຂນາດໃຫຍ່ : ດ້ວຍເຫດນີ້ ມັນຈຶ່ງປາກົດມີປ່ຽນໂນ່ດິຈິຕອນອອກມາສູ່ທ້ອງຕລາດນັບມື້ຫຼາຍຂຶ້ນ. ແລະພວກເຂົາເຈົ້າເຫຼົ່ານີ້ ຕ້ອງການຢາກຫຼິ້ນເປັນທັນທີ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງການທີ່ຈະຕ້ອງຝຶກຝົນແລະລໍຖ້າເປັນເວລານານຮອດ 5-6 ປີ…

ດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມແລະອົດທົນ, ທ່ານສາມາດຮຽນຮູ້ເຄັດລັບຕ່າງໆ ດ້ວຍຕົວທ່ານເອງຫຼາຍກວ່ານີ້. ທຸກມື້ນີ້ ໄດ້ມີວາຣະສານແລະປື້ມຫຼັກສູດທີ່ຖືກພິມເຜີຍແຜ່ອອກມາຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ຊຶ່ງເນັ້ນໃສ່ການສອນຫຼິ້ນປ່ຽນໂນ່ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຮຽນໂນຕ. ທ່ານລອງໄປຊອກອ່ານເບິ່ງ? ດ້ວຍວິທີການນີ້ ບວກກັບການຝຶກຝົນອັນສມໍ່າສເມີ, ມັນຄົງບໍ່ເປັນການຍາກເກີນໄປສຳລັບທ່ານທີ່ຈະກາຍເປັນມືຄີບອດທີ່ມີສີມືດີແນ່ນອນ.

ການຝຶກຝົນແມ່ນຈຳເປັນຕ້ອງມີວິນັຍເຄັ່ງຄັດພໍສົມຄວນ, ເຊັ່ນການຝຶກແອບຫຼິ້ນຜູ່ດຽວໃນຫ້ອງທີ່ມິດງຽບ ບໍ່ມີສຽງວົນແຊວອ້ອມຂ້າງມາຣົບກວນການສະມາທິ ແລະໃຫ້ຫຼີກເວັ້ນສາຍຫູສາຍຕາຜູ່ຊົມແລະຜູ່ຟັງໃນໄລຍະເບື້ອງຕົ້ນຂອງການຝຶກຝົນນີ້ ເພື່ອຫຼີກເວັ້ນການທໍ້ແທ້ແລະເສັຽກຳລັງໃຈ. ແລະທີ່ສຳຄັນ ມັນບໍ່ເປັນການຈຳເປັນທີ່ທ່ານຈະຫັກໂຫມຕົນເອງໃນການຝຶກຝົນເປັນເວລາ 2-3 ຊົ່ວໂມງໂດຍບໍ່ມີການຢຸດພັກ. ການຝຶກຝົນຢ່າງເຂັ້ມຂົ້ນແລະເຄັ່ງຄັດ ປະມານ 30 ນາທີ ແລະປະມານ 2 ຄັ້ງຕໍ່ນຶ່ງວັນ, ຈະໄດ້ຜົນດີກວ່າການໝົກໝົ່ນເປັນເວລາເໝິດມື້ແບບບໍ່ມີຫຼັກການ.

ແລ້ວຕອນນີ້ພວກເຮົາຈະເລີ່ມຕົ້ນຝຶກຫຼິ້ນກັນແນວໃດ ?…
ກ່ອນອື່ນໝົດ, ມັນເປັນສິ່ງສຳຄັນທີ່ທ່ານຕ້ອງມີການຜ່ອນຄາຍນີ້ວມືທັງສອງກ່ອນ. ເພາະໃນຖານະທີ່ຍັງເປັນຜູ່ເລີ່ມຮຽນຫຼິ້ນໃໝ່ໆ, ທ່ານຈະມີຄວາມຮູ້ສຶກເຄັ່ງຄຽດເປັນໄລຍະ. ຖັດໄປ, ທ່ານຈຳເປັນຕ້ອງຝຶກຄວາມ “ເປັນອິສຣະ” ຂອງມືທັງສອງຂ້າງ ຊຶ່ງຮຽກວ່າ “ການຖອນນີ້ວມື”. ເນື່ອງຈາກວ່າ ໃນຊີວິດປະຈຳວັນຂອງມະນຸດຕາມປົກກະຕິ, ພວກເຮົາຈະນຳໃຊ້ມືທັງສອງຂ້າງ ບໍ່ສເມີກັນ. ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນເຮົາຈະໃຊ້ມືຂວາຫຼາຍກ່ວາມືຊ້າຍ (ຍົກເວັ້ນຄົນທີ່ເປັນຂີ້ຊ້າຍມາແຕ່ກຳເນີດ), ແລະເຮົາຈະໃຊ້ 3 ນີ້ວຫຼັກຫຼາຍກ່ວາ 2 ນີ້ວນ້ອຍໃນຝ່າມືທັງສອງ ຊຶ່ງໄດ້ແກ່ : ນີ້ວໂປ້, ນີ້ວຊີ້ ແລະນີ້ວກາງ ຫຼາຍກ່ວານີ້ວນາງແລະນີ້ວກ້ອຍ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ສອງນີ້ວນ້ອຍສຸດທ້າຍດັ່ງກ່າວນີ້ ຈະບໍ່ມີຄວາມແຂງແຮງເທົ່ານີ້ວອື່ນໆ. ແຕ່ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ແລະໃນທາງທີ່ອາດເວົ້າໄດ້ວ່າ ມັນເປັນການຝືນທັມມະຊາດກໍເປັນໄດ້, ເວລາຫຼິ້ນຄີບອດ ຫຼືປ່ຽນໂນ່, ນີ້ວມືທັງກໍ້າຊ້າຍແລະຂວາຂອງມະນຸດ ແມ່ນຈະຖືກຮຽກຮ້ອງການນຳໃຊ້ນີ້ວນາງແລະນີ້ວກ້ອຍຫຼາຍກວ່ານີ້ວອື່ນໆ ບໍ່ວ່າຈະແມ່ນໃນການຈັບຂອດ ຫຼືຫຼິ້ນທຳນອງຂອງເພງ.

ແລະນອກຈາກນີ້ແລ້ວ, ໃນການຫຼິ້ນຄີບອດປະເພດອັຕໂນມັດ, ທ່ານຍັງຈະຕ້ອງຄວບຄຸມທັງຈັງຫວະຂອງເພງ ໄປພ້ອມໆກັນກັບການບັນເລງທຳນອງຮ້ອງ ຫຼືການສອຍທຳນອງເພງ ຕລອດຮອດການຫຼິ້ນ Solo ໃນບາງໂອກາດອີກດ້ວຍ. ເພາະໜ້າທີ່ຂອງມືຄີບອດອັຕໂນມັດ ແມ່ນທຽບກັບນັກດົນຕຣີຄົບວົງ ແບບຢ່າງນ້ອຍ 4-5 ຄົນທີ່ຫຼິ້ນເຄື່ອງເສບຕ່າງໆພ້ອມກັນເປັນວົງຢ່າງສົມບູນແບບ !…

ເປົ້າໝາຍຂອງການຝຶກແອບໃນເບື້ອງຕົ້ນທີ່ທ່ານຈະຕ້ອງພະຍາຍາມຂ້າມຜ່ານໃຫ້ໄດ້ ແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການຫຼິ້ນດ້ວຍ 2 ມືພ້ອມກັນ ແຕ່ເປັນແບບອິສຣະຂອງໃຜມັນ. ເພາະໂດຍຮວມແລ້ວ, ມືຊ້າຍຈະຫຼິ້ນຮູບຂອດຕ່າງໆ ຊຶ່ງມີສຽງເບສແລະກອງປະກອບນຳໂດຍອັຕໂນມັດ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ມືຂວາຈະຮັບໜ້າທີ່ຫຼິ້ນທຳນອງຮ້ອງ ຫຼືລູກສອຍຂອງເພງ.

ສຣຸບຮວມໂດຍຫຍໍ້ແລ້ວແມ່ນວ່າ ມືກໍ້າຊ້າຍຈະມີໜ້າທີ່ຮັບຜິດຊອບຄວບຄຸມທັງເປັນ “ມືຂອດ” ແລະບັງຄັບການໃຫ້ມືກອງໃນການຫຼິ້ນລູກລົວສົ່ງຕ່າງໆໃຫ້ວົງ ຊຶ່ງເປັນຕົວນຳທາງໃຫ້ເຄື່ອງທີ່ຫຼິ້ນພາກສ່ວນອື່ນໆປະຕິບັດການຕາມຢ່າງອັຕໂນມັດ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ການຝຶກຝົນໃຫ້ມືທັງສອງກໍ້າມີຄວາມເປັນອິສຣະຢ່າງຂາດຕົວ ແຕ່ປະສົມປະສານກົມກຽວກັນເວລາບັນເລງ ແມ່ນຈຸດສຳຄັນທີ່ສຸດທີ່ທ່ານຈະຕ້ອງພະຍາຍາມບັນລຸໃຫ້ໄດ້ ເພື່ອທີ່ຈະກາຍເປັນມືຄີບອດອັຕໂນມັດຂັ້ນເທບໄດ້.

◆ ຮູບແບບຂອງຂອດຄີບອດສຳລັບມືຊ້າຍ

ເມື່ອເອີ່ຍເຖິງຄຳວ່າ “ຂອດ” (Chords), ຮູບການກໍ່ສ້າງຕົວຂອງຂອດຕ່າງໆ ແມ່ນທັກສະທີ່ຈຳເປັນທີ່ສຸດສຳລັບມືຄີບອດທຸກຄົນ. ຣະບົບຕົວໂນຕທັງໝົດຂອງຄີບອດ ແມ່ນຈະສາມາດເຂົ້າໃຈໄດ້ງ່າຍດາຍກວ່າ ເມື່ອທຽບກັບເຄື່ອງດົນຕຣີປະເພດອື່ນໆ, ເຊັ່ນດັ່ງຕົວຢ່າງເມື່ອທຽບກັບກິຕ້າ, ເນື່ອງຈາກວ່າ ໂນຕທຸກໆໂຕ ແມ່ນແຈກຢາຍຢູ່ເທິງແປ້ນດີດຄົບທັງໝົດທຸກໆໂນຕໃຫ້ແນມເຫັນທັນທີ ກ່ອນການບັນເລງເພງ.

➤  ກ່ອນອື່ນຂອດ (Chord) ແມ່ນຫຍັງ?

ໃນຫຼັກການທາງດົນຕຣີ, ຂອດ ໝາຍເຖິງກຸ່ມສຽງປະສານຂອງໂນຕຫຼາຍໆໂຕ ທີ່ເຮົາໄດ້ຍິນພ້ອມໆກັນ (ສອງຫຼືຫຼາຍກວ່າສອງສຽງຂຶ້ນໄປ ແລະໂດຍທົ່ວໄປຈະແມ່ນ ສາມສຽງ).

➤  ຂອດຄີບອດກັບຂອດກິຕ້າ ແມ່ນແນວດຽວກັນບໍ່?

ຄໍາຕອບທີ່ຖືກຕ້ອງ ຄື : ແມ່ນ ແລະ ບໍ່ແມ່ນ.
– ບໍ່ແມ່ນ – ເພາະວ່າເວລາກົດຫຼືດີດນີ້ວຫຼິ້ນ ຮູບຮ່າງແມ່ນແຕກຕ່າງກັນ ແລະສີສັນຂອງສຽງກໍບໍ່ຄືກັນ
– ແມ່ນ – ເພາະວ່າກຸ່ມໂຕໂນຕທີ່ປະກອບເປັນສຽງປະສານໃນການສ້າງເປັນຂອດ ແມ່ນອັນດຽວກັນ

ເຄື່ອງດົນຕຣີໜ່ວຍນຶ່ງ ທີ່ບໍ່ສາມາດຫຼິ້ນຫຼາຍໆໂຕໂນຕປະສົມປະສານກັນໃຫ້ເຮົາໄດ້ຍິນສຽງພ້ອມໆກັນ ຈະບໍ່ສາມາດຫຼິ້ນຂອດໄດ້, ຕົວຢ່າງ ຂຸ່ຍ, ແກ, ກອງ… ໃນບາງກໍຣະນີພິເສດ ເຮົາສາມາດຈັດແຈງໃຫ້ເຄື່ອງດົນຕຣີປະເພດ ເຄື່ອງເປົ່າ (ຂຸ່ຍ, ແກ) ຫຼືເຄື່ອງສາຍ (ຊໍ, ໄວໂອລິນ) ຫຼາຍໆໜ່ວຍໃຫ້ຫຼິ້ນພ້ອມໆກັນ ໂດຍແບ່ງໜ້າທີ່ ໃຫ້ແຕ່ລະໜ່ວຍຫຼິ້ນໂຕໂນຕທີ່ປະກອບເປັນ ຂອດນຶ່ງໆໄດ້.

➤  ຂອດ ໃຊ້ໄວ້ເຮັດຫຍັງແລະໃຊ້ເວລາໃດໃນບົດເພງ?

ຂອດ (ທັງຂອງຄີບອດແລະຂອງກິຕ້າ) ແມ່ນໃຊ້ສຳລັບມາຊ່ວຍປະກອບການປະສົມປະສານສຽງ ເຊີດຊູທຳນອງ ແລະຈັງຫວະຂອງບົດເພງ. ຕົວຢ່າງ ຂອດທີ່ມີຊື່ວ່າ C Major ຫຼື Do Majeur (ຂອດ C ທັມມະດາ) ປະກອບດ້ວຍ 3 ໂຕໂນຕອັນໄດ້ແກ່ C – E – G ຊຶ່ງຖືກຮຽກວ່າ ຄູ່ຂນານ 3, ແລະຂອດດັ່ງກ່າວນີ້ ເຖິງແມ່ນຈະດີດຫຼິ້ນດ້ວຍກິຕ້າ ຫຼືກົດຫຼິ້ນດ້ວຍຄີບອດ ກໍໝາຍເຖິງຂອດທີ່ມີຊື່ວ່າ C ຢູ່ຄືເກົ່າ ຈະແຕກຕ່າງກັນກໍພຽງແຕ່ ສີສັນຂອງເຄື່ອງດົນຕຣີທີ່ໃຊ້ໃນການຫຼິ້ນ ໃຫ້ອອກສຽງ ແລະລີລາການປັດດີດຂອງແຕ່ລະເຄື່ອງ ຊຶ່ງອັນນີ້ແມ່ນຂຶ້ນກັບຈັງຫວະຂອງແຕ່ລະເພງ ແລະເທັກນິກວິທີການໃນການນຳໃຊ້ຂອດ.

ໂດຍປົກກະຕິ ຂອດກິຕ້າແມ່ນມີໜ້າທີ່ໃຊ້ດີດເປັນຈັງຫວະຂອງເພງ ໂດຍອາສັຍລີລາແລະເທັກນິກການປັດແກວ່ງຂອງມືຂວາ ໃນຂະນະທີ່ມືຊ້າຍເຮັດໜ້າທີ່ກົດສາຍຂອງກຸ່ມໂຕໂນຕ ທີ່ປະກອບເປັນກຸ່ມຊຶ່ງມີສຽງກົມກຽວກັນ. ສ່ວນຂອດຂອງຄີບອດ ຊຶ່ງປົກກະຕິຫຼິ້ນດ້ວຍມືຊ້າຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນສຳລັບຄີບອດປະເພດອັຕໂນມັດ (ແຕ່ບໍ່ສເມີໄປ : ໃນບາງກໍຣະນີ ແມ່ນຫຼິ້ນດ້ວຍມືຂວາ) ແມ່ນມີໜ້າທີ່ ນອກຈາກຕົບດີດເປັນຈັງຫວະຂອງເພງຄືຂອດກິຕ້າດັ່ງກ່າວມາແລ້ວ, ຍັງສາມາດໃຊ້ເປັນຜູ່ເຮັດໜ້າທີ່ ປູພື້ນສຽງໃຫ້ບົດເພງໄດ້ອີກດ້ວຍ.

ທຸກໆຂອດຂອງຄີບອດ ຈະມີໂນຕໂຕນຶ່ງທີ່ເປັນຮາກພື້ນຖານ ເອີ້ນວ່າ Root Note (ຊຶ່ງເປັນໂນຕທີ່ໃຊ້ເປັນຊື່ຂອງຂອດ) ແລະໂນຕເພີ່ມເຕີມອີກ ນຶ່ງຫຼືຫຼາຍໂຕມາປະກອບສຽງປະສານໃຫ້ໂນຕພື້ນຖານດັ່ງກ່າວ. ຂອດພື້ນຖານທີ່ສົມບູນແບບ ແມ່ນຈະຕ້ອງມີຢ່າງນ້ອຍ 2 ໂນຕມາປະສົມກັບໂນຕພື້ນຖານ ຊຶ່ງຈະມີຣະດັບສຽງຫ່າງໄກກັນເປັນແບບ ຄູ່ຂນານ 3 ແລະຄູ່ຂນານ 5.

◆ ຂອດໃນຕຳແໜ່ງພື້ນຖານ

ເມື່ອທ່ານເລີ່ມລື້ງເຄີຍກັບຫຼັກການພື້ນຖານຂອງການກໍ່ຕົວຂອງຂອດແດ່ແລ້ວ – ດັ່ງເຊັ່ນຕົວຢ່າງວ່າ ເມື່ອທ່ານຫາກເຂົ້າໃຈດີແລ້ວກ່ຽວກັບຄຳວ່າ ຂອດແບບຄູ່ຂນານ 3 ແລະແບບຄູ່ຂນານ 5 ໃນໂໝດ Major ແລະ Minor, ທ່ານຈຳເປັນຕ້ອງຮຽນຮູ້ລັກສະນະພິເສດ ທີ່ຈະສາມາດຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອສ້າງແນວພື້ນຖານຄວາມຫຼາກຫຼາຍຂອງຂອດຕ່າງໆ, ແລະແມ້ແຕ່ພາຍໃນຂອດຊະນິດດຽວກໍຕາມ. ສິ່ງນີ້ແມ່ນຖືກເອີ້ນວ່າ “ຂອດປີ້ນສລັບ”.

ພວກເຮົາຈະເລີ່ມຕົ້ນຈາກຕຳແໜ່ງພື້ນຖານຂອງຂອດໃດນຶ່ງ ຊຶ່ງປະກອບດ້ວຍ : ໂນຕພື້ນຖານ ຫຼືຮາກຂອງຂອດ, ແລະໂນຕຄູ່ປະສານ 3 ທີ່ຕິດຕາມມາ. ເມື່ອມີການປິ້ນສລັບ, ເຮົາຈະລົບໂນຕທີ່ມີຣະດັບຕໍ່າທີ່ສຸດ (ອັນໄດ້ແກ່ ໂນຕພື້ນຖານ ຫຼືຮາກຂອງຂອດ) ແລ້ວທຳການຫຼິ້ນມັນຄືນ ໃນຣະດັບຄູ່ຂນານແປດ (1 Octave) ທີ່ສູງກວ່າທຸກໆໂນຕ. ດັ່ງນີ້, ໂນຕທີ່ຕໍ່າສຸດຂອງຂອດ ຈະກາຍເປັນໂນຕທີ່ສູງສຸດຂອງຂອດ. ນີ້ຮຽກວ່າ ການປີ້ນສລັບໃນຣະດັບທີ 1.

◆ ຂອດໃນຕຳແໜ່ງປີ້ນສລັບຣະດັບທີ 1

ສືບຕໍ່ການວິເຄາະໃນຂັ້ນຕໍ່ໄປ, ມາຮອດນີ້ ເຮົາຈະເອົາໂນຕທີ່ຕໍ່າທີ່ສຸດ (ແມ່ນໂນຕທີ 2 ຈາກຂອດພື້ນຖານຂອງພວກເຮົາ) ແລ້ວທຳການຫຼິ້ນມັນຄືນ ໃນຣະດັບຄູ່ຂນານແປດ (1 Octave) ທີ່ສູງຂຶ້ນໄປ. ນີ້ຮຽກວ່າ ການປີ້ນສລັບໃນຣະດັບທີ 2 ຈາກຂອດພື້ນຖານ. ຖ້າວ່າເຮົາເລີ່ມຕົ້ນອີກເທື່ອນຶ່ງ ກັບຄູ່ຂນານ 3, ພວກເຮົາຈະກັບຄືນມາຫາຮູບແບບຕົ້ນສະບັບພື້ນຖານ, ແຕ່ມີຣະດັບສູງກ່ວາເດີມ 1 ທົບເທົ່າຄູ່ຂນານແປດໃນຣະດັບສູງກ່ວາ (+1 Octave).

◆ ຂອດໃນຕຳແໜ່ງປີ້ນສລັບຣະດັບທີ 2

ຫາກທ່ານທຳການນັບແລະຄຳນວນເບິ່ງດີໆ, ທ່ານຈະເຫັນແລະເຂົ້າໃຈວ່າ ມັນສາມາດມີ 2 ການປີ້ນສລັບທີ່ເປັນໄປໄດ້ ກັບຂອດປະເພດຄູ່ຂນານ 3 (ຫຼືອາດສາມາດເອີ້ນໄດ້ອີກຊື່ນຶ່ງວ່າ “ຂອດທີ່ປະກອບດ້ວຍ 3 ໂຕໂນຕ). ແລະສາມາດສ້າງໄດ້ 3 ຮູບການສລັບປີ້ນ ສຳລັບຂອດທີ່ປະກອບດ້ວຍ 4 ໂຕໂນຕ, ແລະຕໍ່ໆໄປ… ຈຳນວນຂອງຮູບການສລັບປີ້ນທີ່ເປັນໄປໄດ້ ແມ່ນຂຶ້ນກັບຈຳນວນຂອງໂນຕທີປະກອບສ້າງເປັນຂອດພື້ນຖານ ລົບ -1.

ຖ້າຫາກທ່ານທົດລອງຫຼິ້ນຂອດເຫຼົ່ານີ້ແລະຟັງສຽງທີ່ໄດ້ຍິນຢ່າງຈົດຈໍ່, ທ່ານຈະສັງເກດເຫັນວ່າ ການສລັບປີ້ນຂອດ ພາໃຫ້ສຽງໂດຍຮວມ ມີເອກລັກແລະສີສັນແຕກຕ່າງກັນ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າ ອົງປະກອບດຽວຂອງຂອດທີ່ປະກອບດ້ວຍໂນຕທີ່ມີການປີ້ນສລັບ ມີອິທິພົນຕໍ່ຄວາມຮູ້ສຶກເວລາຮັບຟັງ. ຫາກທ່ານນຳໃຊ້ຮູບການປີ້ນສລັບຂອງຂອດໃນການບັນເລງເພງທົ່ວໄປຢ່າງຮອບຄອບ, ທ່ານຈະໄດ້ຮັບຄວາມອຸດົມສົມບູນຂອງສຽງ, ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເປັນເພງປະເພດທີ່ວ່າ ງ່າຍດາຍ, ເນື່ອງຈາກວ່າ ພວກເຮົາມີການສ້າງສັນບໍ່ໃຫ້ມີຂອດເກົ່າທີ່ຊໍ້າຊາກແກ່ຍາວໃນວັກຕອນຕ່າງໆຂອງບົດເພງ ອັນພາໃຫ້ຟັງເປັນໜ້າເບື່ອໜ່າຍໄວ.

ນອກຈາກນີ້ແລ້ວ – ດັ່ງທີ່ທ່ານໄດ້ສັງເກດເຫັນເມື່ອລອງຫຼິ້ນສຽງຂອດປີ້ນສລັບເຫຼົ່ານີ້ເບິ່ງ ດ້ວຍການວາງນີ້ວມືຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກການ Piano – ພວກມັນຈະສ້າງຄວາມສະດວກໃຫ້ແກ່ການປ່ຽນຂອດນຶ່ງໄປຫາອີກຂອດໃໝ່, ໂດຍສະເພາະແມ່ນໃນກໍຣະນີທີ່ຂອດທັງສອງທີ່ກ່າວມານີ້ ມີໂນຕຮ່ວມ ໃນໂຄງຮ່າງກໍ່ສ້າງຂອງຂອດ, ຊຶ່ງພາໃຫ້ການປ່ຽນຂອດມີຄວາມສະດວກສະບາຍ ບໍ່ຂັດກັບການປ່ຽນຮູບການຈັບຂອງນີ້ວມືທັງໝົດເວລາບັນເລງເພງ.

ອີກສິ່ງນຶ່ງທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ເວລາຝຶກຈັບຂອດຄີບອດໃໝ່ໆ, ແມ່ນໃຫ້ພະພາຍາມຝຶກການວາງໜ້າທີ່ຂອງແຕ່ລະນີ້ວທັງ 5 ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກການຂອງທິສດີ Piano. ເພາະວ່າມັນຈະມີຜົນສະທ້ອນອັນຍາວນານໃນພາຍພາກໜ້າ ເມື່ອທ່ານຈະກ້າວໄປສູ່ການຫຼິ້ນຂອດທີ່ສັບສົນຫຍຸ້ງຍາກກ່ວາຂອດພື້ນຖານທີ່ໄດ້ສາທິດມານີ້. ເມື່ອເວລານັ້ນມາເຖິງ, ທ່ານຈະເຫັນວ່າ ການປ່ຽນຂອດຕ່າງໆ ບໍ່ວ່າຈະແມ່ນໃນກໍຣະນີປົກກະຕິ ຫຼືໃນກໍຣະນີນຳໃຊ້ຂອດປີ້ນສລັບ, ການເຄື່ອນຍ້າຍນີ້ວມື ກໍຈະມີຄວາມສະດວກສະບາຍ ແລະບໍ່ຝືດເຄືອງຂໍ້ມື ແລະຍັງເບິ່ງງົດງາມແລະມີສງ່າຣາສີອີກດ້ວຍ. ບໍ່ດັ່ງນັ້ນ, ມັນຈະເປັນອຸປສັກທີ່ແກ້ໄຂພາຍຫຼັງໄດ້ຍາກທີ່ສຸດ, ແລະເບິ່ງກໍບໍ່ງົດງາມຕາ ເພາະເປັນລັກສະນະການຈັບຂອດແບບ “ນີ້ວມືຄົດໆ ງໍໆ!…”

ເພາະສຣຸບແລ້ວ, ດົນຕຣີແລະການບັນເລງດ້ວຍເຄື່ອງດົນຕຣີໂດຍທົ່ວໄປ ບໍ່ວ່າຈະແມ່ນເຄື່ອງເສບປະເພດໃດກໍຕາມ, ລ້ວນແຕ່ແມ່ນ “ສິລປະຢ່າງນຶ່ງ” ຊຶ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ໃຫ້ຄວາມມ່ວນຊື່ນແກ່ຜູ່ຟັງແລະຜູ່ໄດ້ຍິນ ໄດ້ສັມພັດເທົ່ານັ້ນ; ແຕ່ມັນສົມຄວນໄດ້ຮັບຄວາມຊື່ນຊົມແລະອອນຊອນຈາກສາຍຕາຂອງຜູ່ເບິ່ງແລະຜູ່ຊົມເຊັ່ນດຽວກັນ.

Paris, 24 ກຸມພາ 2025

◆ ຣະບົບການຂອງ MIDI

ຣະບົບ MIDI ຕາມຈິງແລ້ວ, ເປັນສິ່ງທີ່ໄດ້ພາໃຫ້ບັນດາຫ້ອງອັດເພງຢູ່ເຮືອນ (Home Studio) ມີການແຜ່ຂຍາຍແລະຈະເຣີນກ້າວໜ້າ ອັນພາໃຫ້ບຸກຄົນທົ່ວໄປສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້. ພໍພຽງແຕ່ປະກອບດ້ວຍຄອມແລະໂປຣແກຣມອັດສຽງ ທີ່ຮຽກວ່າ Sequencer, ນັກດົນຕຣີສາມາດບັນທຶກຜົນງານທີ່ຊັບຊ້ອນໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ, ເກັບບັນທຶກແລະເປີດຜົນງານຕາມພາຍຫຼັງຜ່ານຣະບົບ MIDI ເມື່ອເຊື່ອມຕໍ່ກັບເຄື່ອງດົນຕຣີທັງໝົດເຂົ້າດ້ວຍກັນ.

ໂປຣແກຣມ Sequencer ປະຕິບັດງານ ຄ້າຍຄືເຄື່ອງອັດສຽງເປັນມ້ວນເທັບທີ່ມີຫຼາຍໆຊ່ອງ (Multitracks Tape Recorder,) ແລະມັນອັດສຽງເປັນຣະບົບດິຈິຕອນ. ຖ້າທ່ານມີໂປຣແກຣມທີ່ມີ 24 ຊ່ອງ, ທ່ານສາມາດຄວບຄຸມ 24 ເຄື່ອງເສບ ຫຼື 24 ສຽງຮ້ອງແຕກຕ່າງກັນ. ພາກສ່ວນສັ້ນໆຂອງດົນຕຣີ (Patterns) ສາມາດໃຊ້ປະກອບເປັນເພງໄດ້ຢ່າງເສຣີ. ທ່ອນທີ່ມີການຫຼິ້ນຊໍ້າຮອຍ (Loops) ສາມາດນຳມາຫຼິ້ນຄືນໄດ້ເທົ່າທີ່ທ່ານຕ້ອງການ ແລະຄວາມຜິດພາດສາມາດແກ້ໄຂໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ.

ເມື່ອບົດເພງສຳເລັດຮູບແລ້ວ, ທ່ານສາມາດທຳການເກັບບັນທຶກລົງໃນໜ່ວຍຄວາມຈຳ (Hard Disk) ຫຼືບັນທຶກລົງໃນມ້ວນເທັບ Master ໄດ້ (ຕົວຢ່າງແຜ່ນ CD). ນັກດົນຕຣີບໍ່ຕ້ອງເສັຽເວລາກັບການອັດສຽງທັບກັນຢ່າງຊໍ້າຊາກ ແລະສູນເສັຽຄຸນພາບຂອງສຽງ, ເພາະຣະບົບສຽງຖືກອັດໂດຍກົງຈາກຕົ້ນສຽງເລີຍ. ແລະສິ່ງນີ້ ສາມາດປະຕິບັດການໄດ້ຢ່າງຊໍ້າແລ້ວຊໍ້າເລົ່າ ແລະສາມາດທຳການແກ້ໄຂໄດ້ຕາມຕ້ອງການຢ່າງບໍ່ມີສິ້ນສຸດ !

ນອກເໜືອຈາກຣະບົບ MIDI, ໂປຣແກຣມອັດເພງໃນທຸກມື້ນີ້ ເຊັ່ນ Cubase ຫຼື Pro Tools, ມີຄວາມສາມາດອັດສຽງ, ດັດແປງແກ້ໄຂ ແລະເກັບບັນທຶກສຽງເປັນຣະບົບ Audio (Wav Files) ໄດ້ໂດຍກົງອີກດ້ວຍ. ຄ່າກຳນົດການສ່ວນຕົວຕ່າງໆ ດັ່ງເຊັ່ນ ຈັງຫວະຄວາມໄວຊ້າ (Tempo) ຫຼືຣະດັບຄວາມດັງຂອງສຽງ (Volume) ສາມາດໄດ້ຮັບການດັດແປງແລະແກ້ໄຂຕາມຄວາມຕ້ອງການ. ແມ້ແຕ່ສຽງປະເພດທີ່ມີການເບັດປ່ຽນຜັນຢ່າງໜັກໜ່ວງຈາກເອັຟເຟັກຕ່າງໆ ເຊັ່ນ Reverb, Compressor ຫຼືອື່ນໆ, ສາມາດດຳເນີນການໄດ້ໂດຍກົງພາຍໃນໂປຣແກຣມອັດເພງດັ່ງກ່າວມາ.

ສຣຸບຮວມແລ້ວ, ຣະບົບ MIDI ເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າງຶດງໍ້ອີ່ຫຼີ ! ເວລານັກດົນຕຣີເປັນວົງ ມີການສະແດງສົດເທິງເວທີ, ຣະບົບ MIDI ຈະກາຍເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າສົນໃຈ ເນື່ອງຈາກທ່ານຈະສາມາດເພີ່ມຂຍາຍຈຳນວນສຽງໃນຄີບອດຂອງທ່ານ ດ້ວຍການເຊື່ອມຕໍ່ 1 ຫຼື 2 ໂມດູລສຽງເພີ່ມເຕີມທາງພາຍນອກໄດ້. ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ບໍ່ແມ່ນບັນຫາອັນໜັກໜາອີກຕໍ່ໄປ ແລະສາມາດເຮັດໄດ້ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງມີຄວາມຮູ້ທາງດ້ານຣະບົບ MIDI ອັນເລິກເຊິ່ງອີກ. ຫາກທ່ານສົນໃຈຢາກຮູ້ຂໍ້ມູນເພີ່ມເຕີມ, ບົດຂຽນແລະວິດີໂອສາທິດຂອງຫຼາຍໆນັກຊ່ຽວຊານ ແມ່ນຫາເບິ່ງໄດ້ບໍ່ຍາກເທິງສື່ມວນຊົນທາງອິນເຕີແນັຕ.

◆ ເອກສານ MIDI

ເອກສານໃນຣະບົບ MIDI Files ມີຂໍ້ດີທີ່ໜ້າຊື່ນຊົມທີ່ສຸດ ສຳລັບມືຄີບອດໂດຍສະເພາະ. ເຄື່ອງມືທີ່ສຳຄັນ ສຳລັບການຝຶກຊ້ອມ ໜ້າຈະແມ່ນຣະບົບທີ່ເອີ້ນວ່າ “Play Alongs” ຫຼື “Backing Tracks”, ຊຶ່ງເປັນບົດບັນທຶກສຽງ ທີ່ທ່ານສາມາດຫຼິ້ນຕາມໄດ້. ເປັນທີ່ແນ່ນອນວ່າ, ມັນມີ CD Audio ທີ່ມີເພງປະເພດ”Playbacks” ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນທ້ອງຕລາດ. ແຕ່ວ່າ, ບົດເພງເຫຼົ່ານີ້ ແມ່ນບໍ່ສາມາດທຳການດັດແປງແກ້ໄຂໄດ້ ມີແຕ່ສາມາດໄວ້ເປີດຫຼິ້ນຕາມຕົ້ນສະບັບເທົ່ານັ້ນ. ແລະມີສິ່ງນຶ່ງທີ່ຫຼາຍຄົນສົນໃຈຄື ທ່ານຈະບໍ່ສາມາດທຳການປ່ຽນຣະດັບສຽງຂອງເພງເຫຼົ່ານີ້ ໃຫ້ສູງຂຶ້ນຫຼືຕໍ່າລົງຕາມຄວາມຕ້ອງການໄດ້. ຕົວຢ່າງເພື່ອປ່ຽນຣະດັບຂອດທີ່ສັບສົນ ໃຫ້ເປັນຂອດແບບງ່າຍດາຍສໍາລັບມືຝຶກຫຼິ້ນໃໝ່ໆ ເປັນຕົ້ນ.

ແມ່ນບົດດົນຕຣີການບັນເລງ ທີ່ມີການຈັດແຈງແລະຮຽບຮຽງຢ່າງສົມບູນທັງໝົດ ໃຫ້ກັບຄີບອດ. ຊຶ່ງສາມາດໂອນເຂົ້າໄປໃນເຄື່ອງ ຜ່ານກະແຈ USB ຫຼືໂດຍກົງຈາກຄອມພິວເຕີ ເພື່ອເປີດຫຼິ້ນພາຍໃນຄີບອດໄດ້. ເອກສານ MIDI Files, ດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາ, ແມ່ນບົດເພງ Semi-Playbacks (ເຄິ່ງ Playbacks). ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າ ບົດເພງໃນຣະບົບ MIDI Files ຈະສາມາດຫຼິ້ນສຽງເຄື່ອງດົນຕຣີຂອງວົງທັງໝົດ ເຊັ່ນ ກອງ, ກິຕ້າ, ເບສ, ອໍແກນ, ເຄື່ອງເປົ່າ, ເຄື່ອງສາຍ, ແລະອື່ນໆ ໄດ້ທັງໝົດວົງ, ຍົກເວັ້ນສຽງຮ້ອງຂອງຜູ່ຂັບຮ້ອງ ຊຶ່ງບໍ່ແມ່ນຣະຫັດ MIDI ເຖິງຈະແມ່ນສຽງເປັນຣະບົບດິຈິຕອນກໍຕາມ.

ເອກສານ MIDI File ບົດນຶ່ງ ຈະໂຮມມີ 16 ຊ່ອງສຽງ, ຊຶ່ງແຕ່ລະຊ່ອງໄດ້ຖືກມອບໝາຍໃຫ້ໍຫຼິ້ນສຽງເຄື່ອງເສບໃດນຶ່ງໂດຍສະເພາະ. ບົດເພງ MIDI File ບົດນຶ່ງ ສາມາດຖືກດັດແປງແກ້ໄຂ ແລະປັບປ່ຽນຢ່າງລະອຽດໄດ້ ດັ່ງເຊັ່ນ : ຄວາມໄວຊ້າຂອງຈັງຫວະເພງ (Tempo), ຣະດັບສຽງສູງຕໍ່າ (Pitch), ຄວາມດັງຄ່ອຍແລະແຮງຂອງສຽງ (Volume), ຣະດັບເອຟເຟັກພິເສດຕ່າງໆ (Reverb, Chorus,…), ຕຳແໜ່ງຄວາມກວ້າງຂອງສຽງ (Panoramic), ປະເພດຂອງເຄື່ອງເສບບັນເລງ (Instruments) ແລະອື່ນໆອີກມາກມາຍຫຼວງຫຼາຍ… ເວລາທ່ານເປີດອ່ານບົດເພງ MIDI File ບົດນຶ່ງ, ແຕ່ລະເຄື່ອງເສບ ແມ່ນສາມາດທຳການຄວບຄຸມໃຫ້ຫຼິ້ນ ຫຼືມອດໄວ້ຊົ່ວຄາວໄດ້ຕາມໃຈປະສົງ.

ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ມັນເປັນໄປໄດ້ແນວໃດແທ້ ?… ຄໍາຕອບແມ່ນວ່າ ສຽງດົນຕຣີທຸກຢ່າງ ບໍ່ໄດ້ຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນເອກສານ MIDI File ແຕ່ຢ່າງໃດເລີຍ, ມັນເປັນພຽງຣະຫັດຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບອັນທີ່ເອີ້ນວ່າ ສຽງຂອງເຄື່ອງບັນເລງປະເພດໃດ ຈະຖືກຫຼິ້ນແລະສະແດງອາການດ້ວຍວິທີໃດ. ສຽງທີ່ທ່ານໄດ້ຍິນ, ແມ່ນສຽງທີ່ໄດ້ຮັບການປະມວນສັງເຄາະໂດຍທັນທີທັນໃດ ຈາກເຄື່ອງອຸປກອນທີ່ເປັນຕົວເກັບຄັງສຽງຈາກຄີບອດ ຫຼືຈາກອຸປກອນ MIDI ອື່ນໆທີ່ເຂົ້າໃຈຣະຫັດ MIDI ດັ່ງກ່າວ. ແລະດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ, ສຽງຂອງບົດເພງ MIDI File ບົດນຶ່ງ ຈະເປັນຕາຟັງຫຼືບໍ່ ແມ່ນຂື້ນກັບຄຸນພາບແລະຄຸນສົມບັດຂອງອຸປກອນທີ່ທ່ານໃຊ້ໃນການປະມວນສັງເຄາະສຽງໃຫ້ເອກສານ MIDI File ນັ້ນໆ.

ສຳລັບສຽງທຳນອງຮ້ອງຂອງບົດເພງ MIDI File, ນຶ່ງໃນຈຳນວນ 16 ຊ່ອງ ຈະຖືກນຳໃຊ້ເພື່ອກຳນົດເປັນຕົວແທນຂອງສຽງຮ້ອງຫຼັກ. ໂດຍປົກກະຕິ, ທຸກໆເອກສານເພງ MIDI Files ທີ່ສົມບູນແບບຕາມຫຼັກການ ຈະມີຊ່ອງນຶ່ງຖືກມອບໝາຍໃຫ້ເປັນຕົວແທນທຳນອງຮ້ອງຂອງເພງໂດຍສະເພາະ ໃນຮູບແບບ “ສຽງດົນຕຣີບັນເລງ” ທີ່ຫຼິ້ນໂນຕທຳນອງຮ້ອງຂອງເພງ.

ພ້ອມກັນນີ້, ຣະຫັດ MIDI ພິເສດຢ່າງນຶ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ “Lyrics” ມັກຈະຖືກບັນທຶກໄວ້ໃນຊ່ອງທຳນອງຮ້ອງນີ້, ຊຶ່ງເມື່ອອຸປກອນທີ່ໃຊ້ອ່ານ ຫາກມີຣະບົບທີ່ປະມວນສັງເຄາະຣະຫັດນີ້ໄດ້ ກໍຈະສະແດງເນື້ອຮ້ອງຂອງເພງອອກມາເທິງໜ້າຈໍ ແລະມີການແລ່ນປາກົດໄປຕາມທຳນອງຮ້ອງຂອງເພງ ດັ່ງຣະບົບທີ່ນິຍົມເອີ້ນກັນວ່າ “Karaoke” ນັ້ນເອງ.

ເອກສານ MIDI File ມາຕຖານ Standards (SMF) ຈະສາມາດທຳການດັດແປງແກ້ໄຂໄດ້ ດ້ວຍໂປຣແກຣມປະເພດ Sequencers (ດັ່ງຕົວຢ່າງ Cubase, Logic, ຫຼືອື່ນໆ…). ໂດຍອາສັຍໂປຣແກຣມເຫຼົ່ານີ້, ທ່ານສາມາດສ້າງເອກສານເພງ MIDI File ສ່ວນຕົວໄດ້. ແລະໃນຂະນະທີ່ທຳການອ່ານເອກສານເພງ MIDI File ໃດນຶ່ງ, ທ່ານສາມາດຫຼິ້ນສຽງທໍານອງຮ້ອງ ຫຼືສຽງອື່ນໆຂອງບົດເພງ ດ້ວຍສຽງທີ່ທ່ານເລືອກຕາມໃຈ, ຫຼືຈະເອົາຕາມສຽງທີ່ຖືກກຳນົດໄວ້ໃນບົດເພງລ່ວງໜ້າແລ້ວ ກໍສາມາດປະຕິບັດການໄດ້.

ໃນທາງປະຕິບັດ, ວົງການຕລາດສໍາລັບເພງໃນຣະບົບ MIDI File ໄດ້ມີການເຕີບໃຫຍ່ແລະຂຍາຍຕົວຢ່າງກວ້າງຂວາງ ຄຽງຄູ່ກັນກັບຕລາດສຽງເພງເລີຍກໍວ່າໄດ້, ໂດຍສະເພາະແມ່ນກະແສນິຍົມເພງແບບ Karaoke ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ. ເມື່ອບົດເພງນຶ່ງໆ ໄດ້ຖືກແປຮູບໃຫ້ເປັນເພງໃນຣະບົບ MIDI File ແລ້ວ, ເພງດັ່ງກ່າວຈະຖືກນຳມາອ່ານຫຼິ້ນໃນຄີບອດຢ່າງໄວວາ ຜ່ານການໂອນສົ່ງດ້ວຍກະແຈ USB.

◆ ຣະບົບ XG-Format MIDI

ເອກສານ MIDI File ໃນຣະບົບ XF (Extension Format), ອອກແບບໂດຍ Yamaha, ສາມາດບັນຈຸຣະຫັດພິເສດກ່ຽວກັບ “ຂອດດົນຕຣີ” ໄວ້ຄຽງຄູ່ກັນກັບຣະຫັດທຳນອງຮ້ອງຂອງເພງ (Lyrics). ຣະບົບນີ້ ກໍປາກົດມີໃນຄີບອດຂອງຍີ່ຫໍ້ອື່ນໆເຊັ່ນດຽງກັນ ແຕ່ມີຊື່ທີແຕກຕ່າງກັນ ແລ້ວແຕ່ຣະບົບການຂອງຜູ່ສ້າງເຄື່ອງດົນຕຣີ. ຕົວຢ່າງ ຣະບົບ GS (General System) ຂອງຍີ່ຫໍ້ Roland ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ.

◆ ຣະບົບ Styles ຈັງຫວະສຳລັບຄີບອດອັຕໂນມັດ

ແມ່ນເອກສານຈັງຫວະດົນຕຣີປະກອບ ທີ່ຄວບຄຸມການຫຼິ້ນດ້ວຍມືຊ້າຍ. ຊຶ່ງໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ ຈະແມ່ນຜ່ານການຈັບຂອດສົມບູນ, ຫຼືຜ່ານການສັງເຄາະໂດຍອັຕໂນມັດສຳລັບການຈັບຂອດແບບພຽງ 2 ນີ້ວຫຼືນີ້ວດຽວ (Single-Finger Mode, …). ໃນຄີບອດຣະດັບມືອາຊີບ, Style ຈັງຫວະນຶ່ງໆ ຈະປະກອບດ້ວຍ 8 ຊ່ອງທັງໝົດ ຊຶ່ງໄດ້ແກ່ : 2 ຊຸມກອງ, 1 ສຽງເບສ, ປໂຍກສອຍ 1 ແລະ 2, 1 ສຽງປະເພດປູພື້ນ, 2 ເຄື່ອງທີ່ຫຼິ້ນຂອດ (2 Drums, 1 Bass, Phrase 1-2, Pad, 2 Chords) ແລະທັງໝົດແມ່ນຖືກມອບໝາຍໃຫ້ໃຊ້ກັບສຽງເຄື່ອງເສບປະເພດຕ່າງໆ. Style ຈັງຫວະນຶ່ງໆ ຈະປະກອບດ້ວຍ 2 ຫຼື 4 ຈັງຫວະຫຼັກ (Main Variation), ຮວມເຖິງພາກສ່ວນຂຶ້ນຕົ້ນເພງ, ພາກສ່ວນລົວສົ່ງ, ພາກສ່ວນລົວຢຸດຈັງຫວະ, ແລະພາກສ່ວນຈົບເພງ (Intros, Fill-Ins, Break, Endings).

ເອກສານ Styles ຈັງຫວະປະເພດ “ຕາມເພງ” ຈະມີຣະບຽບການທີ່ອ່ອນໂຍນກວ່າເອກສານເພງ MIDI Files ທົ່ວໄປ. ພາກສ່ວນຂຶ້ນຕົ້ນເພງ, ລົງເພງ ແລະພາກສ່ວນຫຼັກ (Intros, Endings, Main Variation) ຈະກົງກັບໂຄງຮ່າງຂອງບົດເພງຕົ້ນສະບັບ (ເຊັ່ນ ທ່ອນແຍກ, ວັກຕອນຕ່າງໆ, …). ພາກສ່ວນອື່ນໆ ແມ່ນແລ້ວແຕ່ທ່ານຈະຫຼິ້ນຫຼືບັນເລງຕາມລຳດັບ ຫຼືຫຼິ້ນຊໍ້າຄືນຈັກເທື່ອກໍໄດ້ ຕາມໃຈປະສົງ.

◆ ອຸປກອນເສີມ

ຄີບອດອັຕໂນມັດຣະດັບມືອາຊີບ ຈະປະກອບດ້ວຍຄຸນລັກສະນະແລະອົງປະກອບການເພີ່ມເຕີມຢ່າງມາກມາຍ. ມີຈໍສະແດງຜົນຂນາດໃຫຍ່ ຊຶ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ຊ່ວຍໃຫ້ການໃຊ້ງານໄດ້ດີກ່ວາເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງສາມາດສະແດງຂໍ້ມູນອັນມີຄ່າແກ່ຜູ່ຫຼິ້ນດົນຕຣີໄດ້ອີກດ້ວຍ. ຕົວຢ່າງເນື້ອຮ້ອງຂອງບົດເພງທີ່ທ່ານກຳລັງບັນເລງຢູ່. ຂໍ້ມູນນີ້ ສາມາດຖືກບັນທຶກໄວ້ລ່ວງໜ້າກັບຂໍ້ມູນເພງ MIDI File. ບວກກັບຣະບົບການທີ່ສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ໜ້າຈໍວິດີໂອທາງນອກທີ່ໃຫຍ່ກວ່າໄດ້ອີກດ້ວຍ. ອຸປກອນເຫຼົ່ານີ້ ຈະມີຮູປັກສຽບ USB ເພື່ອສື່ສານແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນກັບພາກສ່ວນພາຍນອກເຄື່ອງໄດ້. ກະແຈຄວາມຈຳ USB, ໜ່ວຍຄວາມຈຳ Hard Disk ຫຼື ເຄື່ອງເກັບຂໍ້ມູນຣະບົບ Optical, ກໍຍັງສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ຜ່ານ USB to Device. ຮູປັກສຽບຣະບົບ USB to Host ອະນຸຍາດການເຊື່ອມຕໍ່ກັບຄອມພິວເຕີໄດ້ອີກ. ຊຶ່ງໝາຍຄວາມວ່າ ການຕັ້ງຄ່າທັງໝົດ ສາມາດທຳການປ່ຽນແປງໄດ້ສະດວກສະບາຍ.

ອຸປກອນບາງຮຸ່ນ ຍັງມີຮູປັກສຽບສຳລັບໄມຄ໌ໂຄຣໂຟນ ຫຼືສາຍ Jack ຈາກພາຍນອກໄດ້ອີກດ້ວຍ. ໜ່ວຍງານອົງປະກອບການສັງເຄາະສຽງຮ້ອງທີ່ຮຽກວ່າ “Harmonizer/Vocoder” ໃນເຄື່ອງສາມາດເພີ່ມພູນແປ້ງນົວໃຫ້ກັບສຽງຮ້ອງຂອງທ່ານ ຫຼືຄໍ Karaoke ໄດ້ເປັນຢ່າງດີ.

ຮູເຂົ້າເພີ່ມເຕີມສຳລັບສັນຍານສຽງ Audio ຈາກພາຍນອກ, ພາໃຫ້ຄີບອດຣະດັບມືອາຊີບຂອງທ່ານ ກາຍເປັນຈຸດສູນກາງຮວມແຫ່ງການບັນເທີງອັນຄົບສົມບູນ.

ແລະທ້າຍສຸດ, ເຄື່ອງອ່ານສຽງແບບ “Multi-Tracks” ໃນຕົວ ສາມາດອ່ານຫຼິ້ນສຽງໃນຣະບົບ Audio ຕ່າງໆດັ່ງເຊັ່ນ ເອກສານ WAV ຫຼື MP3, ແລະທ່ານຍັງສາມາດດັດແປງແກ້ໄຂຕາມຄວາມເໝາະສົມໂດຍການໃຊ້ພາກສ່ວນເອັຟເຟັກໃນເຄື່ອງເອງໄດ້ອີກດ້ວຍ.

◆ ເຄື່ອງຮຽບຮຽງດົນຕຣີອັຕໂນມັດແບບກະທັດຮັດ

ຕາມດັ່ງຊື່ທີ່ໃຊ້ຮຽກແລະສະແດງຕົວ, ຄີບອດອັຕໂນມັດຂນາດສົມບູນແບບ ທີ່ມີແປ້ນດີດປ່ຽນໂນຕິດຕົວ ແມ່ນມີໂມດູລບັນຈຸຄັງສຽງແລະຣະບົບການໃຊ້ງານອັນສົມບູນໃນຕົວ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ຜູ່ຜລິດບາງຍີ່ຫໍ້ ໄດ້ມີການນຳສເນີເຄື່ອງອຸປກອນພິເສດ ເພື່ອອຳນວຍຄວາມສະດວກແກ່ນັກດົນຕຣີໃນການສ້າງສັນວຽກງານອີກ. ເຄື່ອງອຸປກອນເຫຼົ່ານີ້ ຮວມເອົາກົນໄກຂອງ Sequencer ຈາກຄອມ, ຣະບົບສຳລັບອ່ານ ແລະອັດສຽງ Audio ເປັນແບບຫຼາຍໆຊ່ອງ (Audio Multitrack Recorder), ຄັງສຽງເຄື່ອງເສບ (Expander) ແລະ ຣະບົບສັງເຄາະສຽງປະສານ (Vocalist) ທັງໝົດນີ້ໃນເຄື່ອງດຽວ. ສູນຄວບຄຸມຮວມ ແມ່ນ Sequencer ເຄື່ອນທີ່ກໍວ່າໄດ້.

Sequencer ມີໜ້າທີ່ເກັບບັນທຶກຄຳສັ່ງການຄວບຄຸມ (ໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນເປັນຣະຫັດ MIDI) ຂອງລຳດັບສຽງຕ່າງໆໃນໄລຍະເວລາທີ່ມີການກຳນົດຕາຍໂຕ ແລະສາມາດທຳການສົ່ງຄຳສັ່ງເຫຼົ່ານິ້ ກັບໄປສູ່ເຄື່ອງສັງເຄາະສຽງດ້ວຍຄວາມໄວຕາມຕ້ອງການ. ທັງສອງຂະບວນການນີ້ ແມ່ນສາມາດສັງກັດຮວມຢູ່ໃນເຄື່ອງອຸປກອນໜ່ວຍດຽວ.

ຕາມຫຼັກການນີ້, ຄຳສັ່ງຂອງການຄວບຄຸມຕ່າງໆ ສາມາດທຳການດັດແປງແກ້ໄຂ ໃນໂປຣແກຣມ Sequencer ໄດ້ (ຕົວຢ່າງ ການປ່ຽນຣະດັບສຽງ, ຄວາມຖີ່ຂອງສຽງ, ຣະດັບຄວາມຄ່ອຍແຮງ, ຄວາມສັ້ນຍາວຂອງສຽງ, ແລະອື່ນໆ…) ແລ້ວທຳການສົ່ງກັບຄືນໄປສູ່ເຄື່ອງສັງເຄາະສຽງໄດ້ດ້ວຍຫຼາຍວິທີການ. ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າ ສັນຍານຂອງສຽງ ບໍ່ໄດ້ຖືກອັດບັນທຶກໂດຍກົງ, ແຕ່ເປັນພຽງຄຳສັ່ງການຂອງໂນຕສຽງ, ຄວາມສູງຕໍ່າຂອງໂນຕ ແລະຄວາມສັ້ນຍາວຂອງສຽງ (Note-On, Pitch & Note Length). ຄຳສັ່ງການເຫຼົ່ານີ້ ມີຂໍ້ມູນທີ່ນ້ອຍທີ່ສຸດ, ດັ່ງນີ້ ບົດເພງທີ່ມີການຮຽບຮຽງການບັນເລງອັນສັບສົນທີ່ສຸດ, ຈະມີນໍ້າໜັກເອກສານທີ່ເບົາທີ່ສຸດ ເມື່ອສົມທຽບກັບຂອງເອກສານສຽງດິຈິຕອນແບບ WAV/MP3.

128 ຄຳສັ່ງການພິເສດຂອງ MIDI, ຄຳສັ່ງການໃນຮູບການ Control Changes (CC), ຍັງທຳການສົ່ງຂໍ້ມູນອື່ນໆ ເຊັ່ນ ຣະດັບການສັ່ນຂອງສຽງ (Tremolo,Vibrato) ໄດ້ອີກດ້ວຍ. ດ້ວຍຂະບວນການເຫຼົ່ານີ້, ທ່ານຈະສາມາດນຳເຂົ້າ ຫຼືສັງເຄາະຂໍ້ມູນຂອງ Sequencer, ຈາກນັ້ນກໍສາມາດປັບປ່ຽນແລະແກ້ໄຂໄດ້ຢ່າງສົມບູນ. ໂນຕດົນຕຣີ ແມ່ນສາມາດປ້ອນການບັນທຶກໄດ້ດ້ວຍການຫຼິ້ນສົດໆ ເທິງແປ້ນຄີບອດຄວບຄຸມ (Keyboard Controller) ທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ຈາກພາຍນອກຜ່ານສາຍ MIDI ຫຼື USB to Host, ຫຼືປະຕິບັດການໄດ້ພາຍໃນໂປຣແກຣມຈາກຄອມ ດ້ວຍເຄື່ອງສັ່ງການທີ່ຮຽກວ່າ “Mouse”.

ທ່ານສາມາດດັດແປງແລະແກ້ໄຂສິ່ງຕ່າງໆໃນຊ່ອງ MIDI ຊຶ່ງໄດ້ແກ່ ໂນຕດົນຕຣີ, ຄວາມສັ້ນຍາວຂອງໂນຕ, ຣະດັບຄວາມຄ່ອຍແຮງຂອງສຽງ, ໂທນສຽງຕ່າງໆ, ແລະອື່ນໆ… ໂມດູລອັຕໂນມັດນີ້ ຍັງສາມາດອັດແລະອ່ານສັນຍານສຽງ Audio ໄດ້ໂດຍກົງ. ຊ່ອງ Audio ເຫຼົ່ານີ້ ຈະຖືກເກັບບັນທຶກ ແລະສາມາດທຳການອ່ານຄຽງຄູ່ກັບຊ່ອງ MIDI ໄດ້.

(ກະຣຸນາຕິດຕາມບົດຕໍ່ໄປ…)

Paris, 23 ກຸມພາ 2025

◆ MIDI ແມ່ນຫຍັງ ?

ທ່ານຄົງຈະເຄີຍຕັ້ງຄຳຖາມມາແລ້ວວ່າ MIDI ແມ່ນຫຍັງແທ້?

MIDI ຫຍໍ້ມາຈາກຄຳວ່າ “Musical Instrument Digital Interface”. ເມື່ອແປແລ້ວ, ແມ່ນມີໝາຍຄວາມວ່າ “ຣະບົບສື່ສານແບບດິຈິຕອນສຳລັບເຄື່ອງດົນຕຣີໄຟຟ້າ”. ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຣະບົບການດຳເນີນງານຂອງຄອມພິວເຕີ, ຣະບົບການຂອງ MIDI ແມ່ນດຳເນີນງານໃນຮູບແບບດຽວກັນ. ຣະບົບ MIDI ສາມາດໃຊ້ ໃນການເຊື່ອມຕໍ່ ເຄື່ອງອຸປກອນຕ່າງໆ ແລະທຳການແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນ ຣະຫວ່າງເຄື່ອງອຸປກອນທີ່ເຂົ້າໃຈຊຶ່ງກັນແລະກັນ.

◆ MIDI ກຳເນີດເກີດມາໄດ້ແນວໃດ ?

ຣະບົບ MIDI ໄດ້ຖືກປະດິດສ້າງຂຶ້ນມາ ເພື່ອຕອບສນອງຍຸທການຂອງບໍຣິສັດສ້າງເຄື່ອງດົນຕຣີທັນສມັຍຈຳນວນນຶ່ງ. ເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1982, ບໍຣິສັດ Roland (Japan) ແລະບໍຣິສັດ Sequential Circuits (USA) ໄດ້ຕົກລົງກັນ ວາງມາຕຣາການຢ່າງນຶ່ງ ກ່ຽວກັບຣະບົບການສື່ສານຣະຫວ່າງເຄື່ອງດົນຕຣີໄຟຟ້າທັນສມັຍ ແລະໄດ້ນຳສເນີກົດເກນຂອງພວກເຂົາເຈົ້າທັງສອງຄ້າຍອອກໃນເວລາຕໍ່ມາບໍ່ນານ.

ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ເພື່ອຮັບຮອງກົດເກນຂອງຣະບົບ MIDI ດັ່ງກ່າວ, ອົງການ MMA (MIDI Manufacturers Association) ແລະອົງການ JMSC (Japanese MIDI Standard Committee) ໄດ້ຖືກກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນໃນປີ 1983 ເພື່ອກຳນົດກົດຣະບຽບການ ໃຫ້ເຄື່ອງອຸປກອນ ແລະໂປຣແກຣມ MIDI ໃນການນຳໃຊ້ພາສາ MIDI ໃຫ້ມີຄວາມເປັນເອກພາບ. ທັງໝົດແມ່ນຢູ່ພາຍໃຕ້ການດູແລເບິ່ງແຍງແລະກວດກາໂດຍອົງການສາກົນ IMA (International MIDI Association), ຊຶ່ງຖືກກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນທີ່ Los Angeles ປະເທດອາເມຣິກາ.

ກົດການນີ້ ແມ່ນອະນຸຍາດໃຫ້ມີການສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ 2 ເຄື່ອງອຸປກອນຈາກຍີ່ຫໍ້ຕ່າງກັນເຂົ້າດ້ວຍກັນໄດ້ ຫຼືອະນຸຍາດໃຫ້ສາມາດຄວບຄຸມພວກມັນດ້ວຍຄອມພິວເຕີໄດ້. ເພາະມັນເປັນຄວາມຈຳເປັນອັນຮີບດ່ວນ, ເນື່ອງຈາກໃນຍຸກສມັຍນັ້ນ, ຄີບອດໄຟຟ້າເລີ່ມກາຍເປັນເຄື່ອງດິຈິຕອນ, ຄອມພິວເຕີສ່ວນຕົວເລີ່ມກ້າວໜ້າທັນສມັຍ ແລະໂປຣແກຣມດົນຕຣີທຳອິດ ຊຶ່ງມີຮູບການແບບ “Sequencer” ເລີ່ມປາກົດຕົວອອກສູ່ທ້ອງຕລາດ.

ມາຕຣາການຂອງ MIDI ໄດ້ວາງກົດເກນວ່າ ທຸກໆເຄື່ອງອຸປກອນທີ່ເຂົ້າກັນໄດ້ (Compatible) ກັບຣະບົບ MIDI ຕ້ອງມີຊ່ອງການເຊື່ອມຕໍ່ທີ່ເປັນມາຕຖານ ແລະດຳເນີນການສັງເຄາະຂໍ້ມູນທັງມວນ ຕາມກົດຣະບຽບກະຕິກາແລະມາຕຣາການ ຂອງອົງການ MIDI ສາກົນ ທີ່ໄດ້ກຳນົດໄວ້. ການເຊື່ອມຕໍ່ຣະຫວ່າງເຄື່ອງອຸປກອນ ໄດ້ຖືກກຳນົດຂຶ້ນ ດ້ວຍ “ສາຍ MIDI”, ຊຶ່ງນຳໃຊ້ສາຍ DIN Stereo ທີ່ມີ 5 ເຂັມປັກສຽບໃນຍຸກນັ້ນ, ແຕ່ມີການຈອດສາຍພາຍໃນແຕກຕ່າງກັນ.
ຕາມກົດການໂດຍທົ່ວໄປ, ເຄື່ອງອຸປກອນ MIDI ໃດນຶ່ງ ແມ່ນຕ້ອງມີ 3 ຮູປັກສຽບ MIDI ດັ່ງນີ້ :
● MIDI IN : ສຳລັບຮັບຂໍ້ມູນເຂົ້າມາໃນເຄື່ອງ
● MIDI OUT : ສຳລັບສົ່ງຂໍ້ມູນອອກຈາກເຄື່ອງໄປ
● MIDI THRU : ໂອນສົ່ງຂໍ້ມູນທີ່ເຂົ້າມາອອກໄປທາງນີ້, ໝາຍຄວາມວ່າ ທ່ານສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ເຄື່ອງອຸປກອນອື່ນໆທີ່ຕ້ອງການຮັບເອົາຂໍ້ມູນຮ່ວມຈາກຊ່ອງທາງເຂົ້າຂອງເຄື່ອງ.

ຕົວຢ່າງຣະບົບການເຊື່ອມຕໍ່ຄີບອດຜ່ານຣະບົບການຂອງ MIDI IN – OUT – THRU

ເພື່ອຈະສາມາດຄວບຄຸມເຄື່ອງດົນຕຣີ MIDI ດ້ວຍຄອມພິວເຕີໄດ້, ທ່ານຈຳເປັນຕ້ອງຕິດຕັ້ງຕົວພົວພັນພິເສດໃຫ້ກັບຄອມຂອງທ່ານ, ສິ່ງນີ້ຮຽກວ່າ MIDI Interface. ຕົວພົວພັນພິເສດດັ່ງກ່າວນີ້ ຈະມີຫຼາຍຮູປັກສຽບ MIDI Out ແລະ MIDI Thru, ເພື່ອຈະສາມາດແຈກຈ່າຍສັນຍານຂໍ້ມູນຕ່າງໆ ໄປສູ່ເຄື່ອງດົນຕຣີທີ່ມີການເຊື່ອມຕໍ່ກັບຄອມ.

ເຄື່ອງດົນຕຣີ MIDI ຈະສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ກັນໄດ້ດ້ວຍ “ສາຍ MIDI” ມາຕຖານຕາມຫຼັກການ. ທິດທາງການເຊື່ອມຕໍ່ຣະຫວ່າງເຄື່ອງອຸປກອນ ແມ່ນດັ່ງນີ້ : Out ໄປຫາ In, In ໄປຫາ Out, Thru ໄປຫາ In. ໂດຍທົ່ວໄປ, ສາຍ MIDI ແມ່ນຕ້ອງທຳການປັກສຽບເມື່ອເຄື່ອງອຸປກອນຖືກມອດການໃຊ້ງານໄວ້, ບໍ່ດັ່ງນັ້ນ ອາດເກີດເຫດໄຟຟ້າຊ໊ອດ ແລະພາໃຫ້ເຄື່ອງແລະອຸປກອນມີຄວາມເສັຽຫາຍໄດ້. ສຣຸບແລ້ວ, ການເຊື່ອມຕໍ່ຂອງຣະບົບ MIDI ຕ່າງໆ ແມ່ນຄວນໄດ້ຮັບການພິຈາຣະນາຢ່າງຮອບຄອບລ່ວງໜ້າ, ເນື່ອງຈາກວ່າ ການຮັບສົ່ງຂໍ້ມູນຜ່ານຣະບົບ MIDI ແມ່ນມີຂອບເຂດຈຳກັດ.

ຣະບົບ MIDI Interface ແມ່ນຣະບົບສື່ສານແບບ “ອະນຸກັມ” (ເສັ້ນທາງດຽວ). ສ່ວນຣະບົບການສື່ສານຂອງຄອມພິວເຕີ ແມ່ນຣະບົບແບບ “ຄູ່ຂນານ” (ຫຼາຍເສັ້ນທາງພ້ອມກັນ) ຊຶ່ງຮັບປະກັນຄວາມໄວກ່ວາຫຼາຍເທົ່າ, ຕົວຢ່າງການເຊື່ອມຕໍ່ກັບເຄື່ອງຈັກພິມ ຫຼືເຄື່ອງອຸປກອນອື່ນໆ. ຣະບົບສື່ສານແບບ “ອະນຸກັມ” ປຽບດັ່ງຫົນທາງເສັ້ນດຽວທີ່ຊື່ຕຣົງໄປ, ສ່ວນຣະບົບແບບ “ຄູ່ຂນານ” ປຽບດັ່ງທາງດ່ວນທີ່ມີຮອດ 8 ເສັ້ນການສັນຈອນ. ດັ່ງນັ້ນ, ຂໍ້ມູນສື່ສານຂອງຣະບົບ MIDI ຈະຖືກສົ່ງແບບຕໍ່ເນື່ອງກັນເປັນແຖວນຳຫຼັງກັນຕາມລຳດັບ.

◆ ຄອມພິວເຕີ MIDI ທຳອິດ

ບາງທ່ານທີ່ສົນໃຈເຣື່ອງນີ້ໂດຍສະເພາະ ອາດຈະເຄີຍອ່ານເຫັນແລະພົບພໍ້ມາແລ້ວວ່າ Atari ST ແມ່ນຄອມພິວເຕີ MIDI ເຄື່ອງທຳອິດໃນໂລກ. ຫຼາຍໆນັກດົນຕຣີກໍເຊື່ອເຊັ່ນນັ້ນ, ແຕ່ຄວາມຈິງແລ້ວ ບໍ່ໄດ້ແມ່ນດັ່ງນັ້ນ !…

ເຫດຜົນແມ່ນເພາະວ່າ ມາຕຣາການຂອງພາສາ MIDI ບໍ່ໄດ້ຖືກເຜີຍແຜ່ສູ່ມວນຊົນທົ່ວໄປຢ່າງກວ້າງຂວາງໃນໄລຍະທີ່ ຣະບົບ MIDI ໄດ້ກຳເນີດເກີດຂຶ້ນທຳອິດເມື່ອປະມານເດືອນທັນວາ 1982, ແຕ່ແມ່ນເມື່ອໄດ້ມີການເຜີຍແຜ່ອອກສູ່ສາທາຣະນະຊົນທົ່ວໄປເມື່ອເດືອນມົກກະຣາ 1983 ແລະຈົນເຖິງປະມານເດືອນສິງຫາ 1983 ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການນຳໃຊ້ເປັນຫຼັກມາຕຖານຢ່າງເປັນທາງການຈາກອົງການສາກົນທົ່ວໂລກ.

ຄອມພິວເຕີໜ່ວຍທຳອິດ ທີ່ນຳໃຊ້ຣະບົບ MIDI ຊຶ່ງໄດ້ຮັບການສະແດງແລະສາທິດຕໍ່ໜ້າມວນຊົນເມື່ອເດືອນຕຸລາ 1983 ໃນງານມະຫະກັມເຄື່ອງດົນຕຣີ Winter NAMM  ແມ່ນ Atari 800 ທີ່ນຳໃຊ້ອຸປກອນເຊື່ອມຕໍ່ແບບ Interface ກ້ອນນຶ່ງທີ່ມີຊື່ວ່າ MIDIMate.

ຕໍ່ມາເມື່ອເຖິງປີ 1984, ແມ່ນຄອມພິວເຕີ Commodore 64 ທີ່ມີໂປຣແກຣມ Sequencer ທຳອິດໃນຕົວຂອງບໍຣິສັດ Sequential Circuits ຊຶ່ງແມ່ນ Dave Smith ຜູ່ທີ່ໄດ້ຮັບສາຍານາມວ່າເປັນບິດາຂອງພາສາ MIDI ໂດຍລາວໄດ້ຮ່ວມມືກັບ Tom Oberheim ແລະ Ikutaro Kakehashi ຂອງບໍຣິສັດ Roland, ສະແດງການເຊື່ອມຕໍ່ຣະຫວ່າງຄີບອດ Sequential Prophet 600 ກັບຄີບອດ Roland Jupiter 6 ດ້ວຍຣະບົບ MIDI ເປັນຄັ້ງທຳອິດ.

ຄອມພິວເຕີທີ່ມີບົດບາດສຳຄັນຕໍ່ການພັທນາຂອງຣະບົບ MIDI ແມ່ນໄດ້ແກ່ Atari 800, Commodore 64, Apple II, MSX, IBM Compatibles, Yamaha CX5M ແລະແມ່ນ Atari ST ທີ່ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມສູງສຸດກັບໂປຣແກຣມ Cubase ຂອງ Steinberg ໃນເວລາຕໍ່ມາເມື່ອປີ 1985 ນັ້ນເອງ.

ຄອມພິວເຕີໃນທຸກມື້ນິ້ ມີຣະບົບເຊື່ອມໂຍງທີ່ຮຽກວ່າ USB Interface ໃນຕົວ, ຊຶ່ງສາມາດໃຊ້ໃນການສື່ສານແລະຮັບສົ່ງຂໍ້ມູນ MIDI ກັບເຄື່ອງດົນຕຣີທີ່ເຂົ້າກັນກັບຣະບົບ MIDI ມາຕຖານ ຜ່ານໂປຣແກຣມດົນຕຣີໃນຄອມໄດ້. ອຸປກອນດັ່ງກ່າວນີ້ ເມື່ອກ່ອນແມ່ນຣະບົບພາຍນອກທີ່ມີຊື່ຮຽກວ່າ ສາຍ MIDI USB.

ເຄື່ອງດົນຕຣີ MIDI ຈະທຳການສົ່ງແລະຮັບຂໍ້ມູນ ເປັນຣະຫັດໃນຮູບແບບ “ຕົວເລກສອງຫຼັກ” ເອີ້ນວ່າ Binary, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຄອມພິວເຕີ, ທີ່ຮັບສົ່ງຂໍ້ມູນ ຜ່ານສາຍໃນຮູບແບບຂອງຄວາມດັນໄຟຟ້າ. Binary ໝາຍຄວາມວ່າ ມັນຈະມີພຽງ 2 ສະຖານະການ : ປິດ/ເປີດ ຫຼື 2 ຄ່າ : 0/1. ແຕ່ລະສະຖານະການຈະຖືກສົ່ງຕາມລຳດັບ ແລະຖືກຮຽກວ່າ Bit.

ດ້ວຍມາຕຣາການຂອງ MIDI, ເວລາແລະຄວາມໄວໃນການຂົນສົ່ງຂໍ້ມູນ ໄດ້ຖືກກຳນົດໄວ້ລ່ວງໜ້າ. 1 ວິນາທີ ສຳລັບການສົ່ງຂໍ້ມູນແມ່ນເທົ່າກັບ 31250 bits (= 1 kBaud). ຄວາມໄວນີ້ຖືກຮຽກວ່າ ອັຕຣາ Bauds Standard = 31,25 kBauds. ເວລາໃນການຂົນສິ່ງຂໍ້ມູນ 1 Bit ແມ່ນເທົ່າກັບ 32 microsecondes. ດັ່ງນີ້, ການສົ່ງຂໍ້ມູນທີ່ມີ 10 Bits, ຈະກິນເວລາໃນການຂົນສົ່ງ 320 microsecondes.

ໃນຂະນະດຽວກັນ, ຄອມພິວເຕີຈະສາມາດທຳການຮັບສົ່ງຂໍ້ມູນໃນຂັ້ນຄູນແປດ, ດ້ວຍຄວາມໄວໃນການຂົນສົ່ງໃນອັຕຣາທີ່ສູງກວ່າ. ດ້ວຍເຫດນີ້, ເຖິງແມ້ວ່າທ່ານຈະເຊື່ອມຕໍ່ຣະບົບ MIDI ເຂົ້າກັບຄອມໄດ້, ແຕ່ຕົວ Interface ຊຶ່ງມີໜ້າທີ່ໃນການແປງຂໍ້ມູນຣະບົບ “ຄູ່ຂນານ” ໃຫ້ເປັນຣະບົບ “ອະນຸກັມ” ຈະຄົງປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງມັນຕາມຫຼັກການທາງກາຍພາບ. ມາຮອດນີ້, ທ່ານພໍຈະເຂົ້າໃຈແລ້ວວ່າ ເປັນຫຍັງ MIDI Interface ຈຶ່ງຊ້າແລະຍັງຫ່າງໄກຈາກຄວາມສົມບູນແບບອັນແທ້ຈິງ. ແລະນີ້ເຖິງແມ້ວ່າ ຣະບົບການເຊື່ອມຕໍ່ດ້ວຍສາຍ MIDI ຈະໃຊ້ຜ່ານຮູ MIDI Thru ກໍຕາມ. ເວລາໃນການຄຳນວນຣະຫວ່າງອຸປກອນແຕ່ລະສ່ວນ ຈະແຕກຕ່າງກັນໄປພ້ອມ ແລະພາໃຫ້ເກີດການຫຼ້າຊ້າທີ່ທະວີຄູນຂຶ້ນນຳ. ດັ່ງນັ້ນ, ບໍ່ຄວນໃຊ້ສາຍ MIDI ທີ່ຍາວເກີນກຳນົດ.

◆ MIDI ໃຊ້ການເພື່ອເຮັດຫຍັງໄດ້ແດ່ ນອກຈາກການເຊື່ອມຕໍ່ເຄື່ອງດົນຕຣີ ?

ເຖິງແມ້ມັນຈະມີຈຸດອ່ອນດັ່ງທີ່ໄດ້ກ່າວມາ, ຣະບົບ MIDI ກໍມີຂໍ້ດີຫຼາຍປະການ. ທ່ານບໍ່ພຽງແຕ່ຈະສາມາດຄວບຄຸມອຸປກອນອື່ນໆດ້ວຍຄີບອດຫຼັກເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຍັງສາມາດສົ່ງຄຸນສົມບັດອັນພິເສດຂອງສຽງ ຜ່ານເຄືອຄ່າຍ MIDI, ດັ່ງເຊັ່ນຄວາມໄວແລະຣະດັບແຮງຄ່ອຍໃນການຫຼິ້ນໂນຕເພງ, ຣະດັບຄ່າຂອງເອຟເຟັກ Reverb, Delay ຫຼືການກະຈາຍຊ່ອງສັນຍານ Panoramic, ແລະອື່ນໆອີກ… ຄີບອດຮຸ່ນຕ່າງໆ ຈະມີການຕິດຕັ້ງທີ່ແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍ – ສ່ວນມາກ ພວກມັນຈະຫຼ້າຫຼັງເມື່ອທຽບກັບສິ່ງທີ່ສາມາດເຮັດໄດ້ກັບຣະບົບ MIDI. ໂດຍທົ່ວໄປ, ຣະບົບ MIDI ຈະສາມາດຄວບຄຸມສຽງທີ່ແຕກຕ່າງກັນຮອດ 8 ສຽງພ້ອມກັນ, ເຊັ່ນຕົວຢ່າງເຄື່ອງ MIDI Expanders ທີ່ສາມາດຫຼິ້ນສຽງເຄື່ອງເສບໄດ້ເຖິງ 8 ເຄື່ອງໃນເວລາດຽວກັນ. ທຸກມື້ນີ້ ໂມດູລ MIDI Expanders ສມັຍໃໝ່ຈະສາມາດຫຼິ້ນສຽງເຄື່ອງເສບໄດ້ຮອດ 16 ຊ່ອງ MIDI ໃນເວລາພ້ອມກັນ. ອັນພາໃຫ້ສາມາດທຳການຈັດແຈງຮຽບຮຽງດົນຕຣີສຳລັບນັກອັດເພງໄດ້ມີຄວາມສະດວກສະບາຍຂຶ້ນຫຼາຍເທົ່າ. ໂມດູລດັ່ງກ່າວນີ້ ຈະມີຊື່ຮຽກວ່າ “ເຄື່ອງສັງເຄາະສຽງຫຼາຍກ້ານ” (Multitimbral Expanders).

ໝາຍເຫດ :   ທຸກມື້ນີ້ ຄີບອດເກືອບທຸກໆຮຸ່ນ ນັບຕັ້ງແຕ່ຣະດັບສມັກຫຼິ້ນຂຶ້ນໄປຈົນຮອດຣະດັບມືອາຊີບ, ຕ່າງກໍມີຮູ USB ທີ່ສາມາດທຳການສື່ສານຂໍ້ມູນ MIDI ໂດຍກົງກັບຄອມພິວເຕີຜ່ານສາຍ USB to Host. ແຕ່ວ່າ, ມັນຈະບໍ່ສາມາດທຳການເຊື່ອມຕໍ່ສອງຄີບອດ MIDI ຈາກຮູ USB ນຶ່ງໄປສູ່ອີກຮູ USB ນຶ່ງໄດ້ຄືດັ່ງສາຍ MIDI Standard ໃນເມື່ອກ່ອນ.

◆ ມາຕຣາການຂອງ MIDI

ເພື່ອໃຫ້ເຄື່ອງດົນຕຣີ MIDI ສາມາດດຳເນີນການໄດ້ດັ່ງທີ່ກ່າວມາທັງໝົດ, ພວກມັນຈຳເປັນຕ້ອງດຳເນີນງານຕາມກົດເກນທີ່ວາງໄວ້ ຊຶ່ງມີ 4 ໂໝດ (Mode) ແຕກຕ່າງກັນ. ກົດເກນຂອງໂໝດນີ້ ຈະກຳນົດສຽງແລະຊ່ອງ MIDI ໄວ້. ໃນຣະບົບ MIDI, ທ່ານສາມາດຮັບແລະສົ່ງຂໍ້ມູນໄດ້ໃນ 16 ຊ່ອງ ຮຽກວ່າ “MIDI Channel”. ປຽບດັ່ງວ່າ, ທ່ານມີ 16 ສາຍໂທຣະສັບ. ພວກມັນມີໝາຍນໍ້າເບີແຕ່ 1 ຫາ 16 ແລະສາມາດຕັ້ງຄ່າໃນຕົວອຸປກອນເອງ ຫຼືຕັ້ງຄ່າໃນໂປຣແກຣມຈາກຄອມພິວເຕີທີ່ຄວບຄຸມອຸປກອນເຫຼົ່ານີ້. ການແຈກຢາຍຂໍ້ມູນຜ່ານຊ່ອງທາງເຫຼົ່ານີ້ ແມ່ນຂຶ້ນກັບຮູບການຂອງໂໝດໃນເຄື່ອງອຸປກອນທີ່ໃຊ້. ການປະຕິບັດງານຂອງໂໝດທັງໝົດ ຖືກກຳນົດໄວ້ດັ່ງຕໍ່ໄປນິ້, ແຍກອອກຕາມການຮັບແລະຕົວບົງການສົ່ງ.

Mode Poly ເປັນໂໝດທີ່ພົບເຫັນໂດຍທົ່ວໄປ, ໃນຂະນະດຽວກັນ ມີເຄື່ອງອຸປກອນບໍ່ຫຼາຍຊະນິດປານໃດ ທີ່ປະຕິບັດງານໃນ Mode Mono. ທ່ານອາດຈະໄດ້ຍິນຄຳວ່າ Mode Multi, ແຕ່ຕົວຈິງແລ້ວ ມັນແມ່ນຮູບແບບທີ່ມີປະສິດທິພາບໂດຍສະເພາະ ຂອງ Mode Poly :
Mono/Omni on
ຕົວສົ່ງ – ຂໍ້ມູນຈາກສຽງດຽວຈະຖືກສົ່ງໄປສູ່ຊ່ອງ MIDI ຊ່ອງດຽວເທົ່ານັ້ນ.
ຕົວຮັບ – ຂໍ້ມູນຂອງທຸກໆຊ່ອງ MIDI ຈະຖືກແຈກຢາຍໃນຮູບການ Mono ໃຫ້ສຽງປາຍທາງສຽງດຽວ.
Mono/Omni off
ຕົວສົ່ງ – ຂໍ້ມູນຂອງສຽງທັງໝົດ ຈະຖືກສົ່ງໄປສູ່ແຕ່ລະຊ່ອງ MIDI ແຕກຕ່າງກັນ.
ຕົວຮັບ – ຊ່ອງ MIDI ຈະຖືກມອບໝາຍໃນຮູບການ Mono ໃຫ້ສຽງພາຍໃນເຄື່ອງເອງ. ສຽງພິເສດ ອາດຖືກມອບໝາຍໃຫ້ຊ່ອງ MIDI ຕ່າງຫາກໄດ້.
Poly/Omni on
ຕົວສົ່ງ – ຂໍ້ມູນຂອງສຽງທັງໝົດ ຈະຖືກສົ່ງໄປສູ່ຊ່ອງ MIDI ຊ່ອງດຽວເທົ່ານັ້ນ.
ຕົວຮັບ – ຂໍ້ມູນທັງໝົດ ຂອງທຸກໆຊ່ອງ MIDI ຈະຖືກມອບໝາຍໃນຮູບການ Poly ໃຫ້ສຽງພາຍໃນເຄື່ອງເອງ.
Poly/Omni off
ຕົວສົ່ງ – ຂໍ້ມູນຂອງທຸກໆສຽງ ຈະຖືກສົ່ງໄປສູ່ແຕ່ລະຊ່ອງ MIDI ແຕກຕ່າງກັນ.
ຕົວຮັບ – ມີແຕ່ຂໍ້ມູນຈາກຊ່ອງທີ່ໄດ້ເລືອກແລະກຳນົດໄວ້ເທົ່ານັ້ນ ທີ່ຈະຖືກມອບໝາຍໃນຮູບການ Poly ໃຫ້ສຽງປາຍທາງ.

(ກະຣຸນາຕິດຕາມບົດຕໍ່ໄປ…)

Paris, 22 ກຸມພາ 2025

◆ ຄີບອດຣະດັບເລີ່ມຕົ້ນໃໝ່

ຄີບອດຣະດັບເລີ່ມຕົ້ນ ສຳລັບຜູ່ທີ່ຫາກໍຮຽນຫຼິ້ນໃໝ່ໆ, ເປັນເຄື່ອງດົນຕຣີທີ່ມີຣາຄາບໍ່ແພງເກີນໄປ, ຊຶ່ງໃຫ້ໂອການແກ່ທ່ານໄດ້ທຳການທົດລອງໃຊ້ດ້ວຍຕົນເອງ ເພື່ອຊັ່ງຊາວ່າທ່ານຮູ້ສຶກສະບາຍໃຈກັບເຄື່ອງຣະດັບນີ້ຫຼືບໍ່. ຄີບອດເຫຼົ່ານິ້ ຈະປະກອບດ້ວຍຣະບົບພື້ນຖານ, ດັ່ງເຊັ່ນຈະມີສຽງຕ່າງໆ, ມີ Styles (ຈັງຫວະປະກອບແບບອັຕໂນມັດ) ແລະສາມາດອ່ານເອກສານເພງ MIDI Files ມາຕຖານ Standard, ທີ່ສາມາດເຮັດໄດ້ຜ່ານການເຊື່ອມຕໍ່ກຸນແຈ USB ໃສ່ເຄື່ອງ ຊຶ່ງຄຸນພາບຂອງສຽງທີ່ໄດ້ຮັບ ແມ່ນແລ້ວແຕ່ການສ້າງເອກສານເພງດັ່ງກ່າວ ແລະຄຸນລັກສະນະຂອງແຕ່ລະເຄື່ອງທີ່ອ່ານຫຼິ້ນ. ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເປັນເຄື່ອງໃນຣະດັບເລີ່ມຕົ້ນ, ແຕ່ຄີບອດຮຸ່ນເຫຼົ່ານີ້, ໂດຍທົ່ວໄປມັກຈະມີຮູປັກສຽບທາງເຂົ້າຂອງສັນຍານສຽງ Audio Stereo Input (Aux In) , ເພື່ອເຊື່ອມຕໍ່ການຫຼິ້ນສຽງເພງ MP3 ຈາກໂທຣະສັບມືຖືຂອງທ່ານ ຊຶ່ງຈະຖືກສົ່ງສຽງໃຫ້ໄປໄດ້ຍິນໃນລຳໂພງຂອງຄີບອດ ແລະພາໃຫ້ທ່ານສາມາດຝຶກຫຼິ້ນແລະບັນເລງຕາມເພງດັ່ງກ່າວນີ້ໄດ້.

ກັບຄີບອດຣະດັບເລີ່ມຕົ້ນນີ້, ທ່ານຈະບໍ່ມີຊ່ອງປັກສຽບຣະບົບ MIDI Standard ພື້ນຖານ 3 ຮູອີກ, ແຕ່ຈະມີຣະບົບເຊື່ອມຕໍ່ແບບໃໝ່ ຜ່ານສາຍ USB-to Host, ເພື່ອເຊື່ອມຕໍ່ກັບຄອມພິວເຕີສຳລັບການສື່ສານດ້ານຂໍ້ມູນ MIDI.

ສ່ວນທາງດ້ານກົນໄກພາຍນອກຂອງຄີບອດຣະດັບເລີ່ມຕົ້ນນີ້, ຈະຖືກຈຳກັດຢູ່ພຽງແປ້ນດີດ 61 ໂນຕພື້ນຖານ ແລະໂດຍປົກກະຕິຈະບໍ່ສາມາດຕອບໂຕ້ຕໍ່ອາການກົດຫຼິ້ນດ້ວຍຄວາມໄວຊ້າຫຼືແຮງຄ່ອຍ (Velocity & Aftertouch) ຈາກຜູ່ຫຼິ້ນ, ແຕ່ຈະມີເຄື່ອງຂຍາຍສຽງຂນາດນ້ອຍໆແລະລຳໂພງໃນຕົວ, ມີແປ້ນ​ຕິດຕັ້ງເນື້ອແລະໂນຕເພງ. ການເຊື່ອມຕໍ່ໄປໃສ່ເຄື່ອງຂຍາຍສຽງຕ່າງຫາກ ສາມາດເຮັດໄດ້ດ້ວຍສາຍເຄື່ອງສຽງທົ່ວໄປ ຜ່ານຮູປັກສຽບຂອງຫູຟັງໃນລັກສະນະເປັນສາຍ Mini Jack. ບາງຮຸ່ນຍັງສາມາດໃຊ້ງານໄດ້ແບບອຸປກອນເຄື່ອນທີ່ພາຍນອກ ດ້ວຍການໃຊ້ຖ່ານໄຟລໍ່ລ້ຽງຂນາດນ້ອຍ ແທນສາຍປັກສຽບໄຟຟ້າທັມມະດາໃນເຮືອນ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດນຳຄີບອດໄປຫຼິ້ນຢູ່ນອກບ້ານໄດ້.

◆ ຄີບອດຣະດັບປານກາງສຳລັບມືສມັກຫຼິ້ນ

ຄີບອດຣະດັບປານກາງ ຈະມີຣະບົບການໃຊ້ງານຫຼາກຫຼາຍກວ່າປົກກະຕິ ຊຶ່ງຈະມີພື້ນຖານມາຈາກຄຸນສົມບັດຂອງຮຸ່ນສູງຣະດັບກ່ວາ ເພື່ອບາງໂອກາດສາມາດເປັນການຕຽມຕົວກ້າວໄປສູ່ຣະດັບມືອາຊີບໃນອະນາຄົດໄດ້. ມັນຈະສາມາດເກັບບັນທຶກເອກສານໃນຣະບົບ WAV, MP3, ເອກສານເພງ MIDI Files, ຄຳສັ່ງການ, ສຽງແລະຂໍ້ມູນອື່ນໆທີ່ສ້າງຂຶ້ນເປັນພິເສດ ໂດຍໃຊ້ອຸປກອນຄວາມຈຳເພີ່ມເສີມ ດັ່ງເຊັ່ນ SD Card, ກະແຈ USB ຫຼື Hard Drive USB ພາຍນອກທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ກັບຄີບອດ. ນອກນີ້, ທ່ານຍັງສາມາດດັດແປງແກ້ໄຂ ແລະທຳການອັດເພງ, ສ້າງສຽງສ່ວນຕົວ, ປະສົມປະສານສຽງຕ່າງໆ ແລະອື່ນໆອີກຫຼາຍຢ່າງ. ນອກນັ້ນອີກ, ມັນຍັງສາມາດຊ່ວຍທ່ານທຳການສ້າງ Styles ຈັງຫວະໄວ້ໃຊ້ສຳລັບເພງຈຳເພາະເຈາະຈົງສ່ວນຕົວໄດ້ອີກນຳ. ມີຣະບົບຄວບຄຸມສຽງໃນການແຍກຮູບການແລະຮູບແບບຂອງເອກສານເພງ MIDI Files ຫຼືເອກສານສຽງຣະບົບ MP3, WAV ແບບນັກສະແດງ DJ ສົດໆທີ່ສະແດງເອຟເຟັກສຽງແບບຕ່າງໆໄດ້ອີກດ້ວຍ.

ການນຳໃຊ້ສຽງແຊມ (Sample) ສ່ວນຕົວຂອງທ່ານເຂົ້າມາເພີ່ມພູນຄັງສຽງຂອງຄີບອດຣະດັບນີ້ ກໍສາມາດເຮັດໄດ້, ຊຶ່ງກ່ອນໜ້ານີ້ ແມ່ນມີແຕ່ສະເພາະໃນຮຸ່ນຣະດັບສູງສຳລັບມືອາຊີບເທົ່ານັ້ນ. ພາກສ່ວນເສີມເຫຼົ່ານີ້ ໄດ້ມີການບັນຈຸເຂົ້າແລ້ວ ໃນຄີບອດຮຸ່ນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ Korg Pa700, ຫຼື Yamaha PSR-SX700. ດ້ວຍຈໍສະແດງຜົນທີ່ກວ້າງແລະມີສີສັນແຈ້ງດີ ຊຶ່ງບາງຮຸ່ນເປັນທັງຈໍສັມພັດອີກດ້ວຍ, ເຄື່ອງດົນຕຣີເຫຼົ່ານິ້ ໄດ້ອຳນວຍການເຂົ້າເຖິງຂໍ້ຄວາມທີ່ຈັດແຈງແລະເກັບບັນທຶກໄວ້ໃນເອກສານ MIDI Files ລ່ວງໜ້າ, ສາມາດນຳສະແດງອອກເທິງໜ້າຈໍ. ນອກຈາກນີ້ ມັນຍັງສາມາດສະແດງໂນຕແລະເນື້ອເພງໃນແຕ່ລະຊ່ອງຂອງເອກສານ MIDI Files ໄດ້ອີກດ້ວຍ.

ສຳລັບຄີບອດຮຸ່ນຣະດັບນີ້, ສັນຍານສຽງ Audio ແມ່ນສາມາດສົ່ງອອກໄປທາງຣະບົບສຽງພາຍນອກ ຜ່ານຮູອອກສອງສາຍ Jack ໃນຣະບົບ Stereo ຢ່າງພ້ອມພຽງ. ບາງຮຸ່ນຍັງປະກອບດ້ວຍຊ່ອງທາງອອກຂອງສັນຍານໜ້າຈໍໃນຣະບົບ Video Composite/RGB ຫຼື HDMI, ເພື່ອສະແດງຜົນເທິງໜ້າຈໍໃຫຍ່ພາຍນອກໄດ້ອີກດ້ວຍ. ໂດຍທົ່ວໄປ, ຄີບອດຣະດັບປານກາງ ຈະມີຣະບົບເຄື່ອງຂຍາຍສຽງແລະລຳໂພງໃນຕົວ ທີ່ມີພລັງແຮງສົມຄວນ ເພື່ອໃຫ້ທ່ານສາມາດໄດ້ຍິນສຽງການຫຼິ້ນດັງທົ່ວໃນເຮືອນ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງເຊື່ອມຕໍ່ກັບຣະບົບເຄື່ອງສຽງພາຍນອກ. ບາງຮຸ່ນ ຍັງມີການສເນີສະບັບພາສາພາກຕາເວັນອອກກາງ ຫຼືພາກອາຊີ ທີ່ມີສຽງເຄື່ອງເສບພື້ນເມືອງຂອງທ້ອງຖິ່ນທີ່ກ່າວມານີ້ອີກດ້ວຍ.

◆ ຄີບອດຣະດັບມືອາຊີບເທິງເວທີ

ຄີບອດຣະດັບມືອາຊີບ ໄດ້ຖືກອອກແບບມາສຳລັບການໃຊ້ງານເທິງເວທີໂດຍສະເພາະ, ແລະຄຸນລັກສະນະຕ່າງໆຂອງມັນ ໄດ້ຮັບການອອກແບບມາ ເພື່ອຕອບສນອງຄວາມຕ້ອງການຂອງນັກດົນຕຣີມືອາຊີບ ທີ່ບໍ່ຕ້ອງການມີຂໍ້ຈຳກັດຫຍຸ້ງຍາກແລະຫຼ້າຊ້າເວລາຕ້ອງການໃຊ້ງານແບບກະທັນຫັນແລະທັນດ່ວນ. ເຄື່ອງດົນຕຣີຣະດັບມືອາຊີບເຫຼົ່ານີ້, ຈະມີ Hard Disk SSD ສັງກັດໃນຕົວພ້ອມດ້ວຍການເຂົ້າອອກທີ່ໄວທີ່ສຸດ ແລະສາມາດເກັບບັນທຶກຂໍ້ມູນຕ່າງໆທົ່ວໄປໄດ້ ເຊັ່ນເອກສານ MIDI Files, ການບັນທຶກສຽງ, Styles ຈັງຫວະ, ສຽງແຊມສ່ວນຕົວ (Samples), ເອກສານ WAV ແລະ MP3, ແມ່ນສາມາດເກັບບັນທຶກໄວ້ແລະນໍາອອກມາຫຼິ້ນໄດ້ທັນໃດ. ສຽງແຊມທີ່ມີມານຳເຄື່ອງ ກໍມີມາກມາຍຫຼວງຫຼາຍ ສຳລັບສນອງການສ້າງລູກຫຼິ້ນ ລູກສອຍ ຂອງສຽງກອງຊຸມ ຫຼືສຽງເອຟເຟັກຕ່າງໆແບບພິເສດ ຕາມຄວາມຕ້ອງການໃຊ້ງານການບັນເລງສົດຂອງທ່ານ.

ຄຸນລັກສະນະພິເສດອີກຢ່າງນຶ່ງ ຂອງເຄື່ອງດົນຕຣີໃນຣະດັບມືອາຊີບ ແມ່ນມັນຈະບັນຈຸດ້ວຍສຽງທີ່ສົມຈິງເປັນພິເສດ ຂອງເຄື່ອງດົນຕຣີທຸກໆຕະກູນ ຊຶ່ງຖືກນຳໃຊ້ໃນ Styles ຈັງຫວະ, ຫຼືເອກສານເພງ MIDI Files ເພື່ອທຳການຫຼິ້ນເອງຕາມການສັ່ງການແລະການຄວບຄຸມ. ເງື່ອນໄຂທາງເທັກນິກໃນການໃຊ້ສິ່ງທີ່ກ່າວມານີ້ ແມ່ນມັນຮຽກຮ້ອງເນື້ອທີ່ໃນການເກັບກຳຂໍ້ມູນອັນມະຫາສານໃນພາກສ່ວນຄວາມຈຳທີ່ເອິ້ນວ່າ ROM (Read Only Memory) ຫຼືການຖ່າຍທອດຂໍ້ມູນສຽງໂດຍກົງຈາກ Hard Disk SSD ທີ່ວ່ອງໄວທີ່ສຸດ. ຄີບອດເຫຼົ່ານີ້ ຍັງປະກອບດ້ວຍເອຟເຟັກທີ່ຫຼາກຫຼາຍ, ຮວມທັງເອຟເຟັກການຈຳລອງສຽງ, ການຜັນປ່ຽນຄື້ນສຽງທີ່ສົມຈິງທີ່ສຸດທີ່ຈະເປັນໄປໄດ້, ເຊັ່ນຕົວຢ່າງ ສຽງກິຕ້າໄຟຟ້າ, ສຽງກິຕ້າເບສ ແລະເຄື່ອງດົນຕຣີຊະນິດອື່ນໆ. ນອກເໜືອຈາກນີ້, ຄີບອດຣະດັບມືອາຊີບ ຈະປະກອບດ້ວຍອຸປກອນໃນການຄວບຄຸມຫຼາກຫຼາຍຊະນິດ ສຳລັບໃຊ້ໃນການບັງຄັບການຂອງສຽງ ທີ່ສາມາດຫຼິ້ນແບບສົດໆໃນທັນໃດໄດ້ອີກ.

ຄີບອດຣະດັບນີ້, ສາມາດເສີມຂຍາຍສະມັນຕະພາບໄດ້ ດ້ວຍໂປຣແກຣມຄອມພິວເຕີເພີ່ມເຕີມ (ການເພີ່ມຂຍາຍຄັງສຽງ, Styles, ແລະອື່ນໆ…) ຕາມຄວາມຕ້ອງການຂອງທ່ານ. ສໍາລັບຄໍນັກຮ້ອງ, ຄີບອດເຫຼົ່ານີ້ຈະມີຊ່ອງສຽບໄມໂຄຣໂຟນ (Microphone) ທີ່ສົ່ງສັນຍານສຽງເຂົ້າໄປຫາພາກສ່ວນດັດແປງສຽງພາຍໃນເຄື່ອງ, ແລະສາມາດທຳການປະມວນສັງເຄາະໃຫ້ເປັນສຽງປະສານເພີ່ມເຕີມໃນທັນທີກັບການສະແດງສົດ. ພາກສ່ວນປະມວນສັງເຄາະສຽງຮ້ອງນີ້, ຖືກເອີ້ນວ່າ Vocal Harmony, ມີເອຟເຟັກໃຫ້ເລືອກໃຊ້ຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ດັ່ງເຊັ່ນ Reverb, Delay, Chorus, ແລະອື່ນໆ… ເພື່ອເພີ່ມພູນສຽງຮ້ອງຈາກໄມຄ໌ຮ້ອງທີປັກສຽບເຂົ້າໃນເຄື່ອງ. ຄຸນສົມບັດນີ້ ເຮັດໃຫ້ນັກສິລປິນໄດ້ມີໂອກາດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ໃນການອອກສຽງດັ່ງກັບເປັນວົງດົນຕຣີປະກອບດ້ວຍຫຼາຍໆຄົນ, ເຖິງແມ່ນວ່າເຂົາຈະເປັນຜູ່ສະແດງຜົນງານພຽງຜູ່ດຽວກໍຕາມ.

ສັນຍານສຽງຮ້ອງແລະສັນຍານສຽງອື່ນໆຈາກຄີບອດ ສາມາດສົ່ງຜ່ານທາງອອກເປັນພາກສ່ວນຕ່າງຫາກ ໄປສູ່ເຄື່ອງປະສົມສຽງພາຍນອກ (Mixer) ຫຼືຣະບົບຂຍາຍສຽງ (Amplifier) ເພື່ອການປັບປຸງແຕ່ງຢ່ງລະອຽດຕ່າງຫາກໄດ້. ສັນຍານສຽງເຂົ້າເພີ່ມເຕີມ ພາໃຫ້ຄີບອດກາຍເປັນສູນຮວມການຄວບຄຸມສຳລັບແຫຼ່ງສຽງຈາກພາຍນອກທີ່ເຊື່ອມຕໍ່ເຂົ້າມາໄດ້ອີກດ້ວຍ. ຄວາມສະດວກຂອງການສາມາດມີເນື້ອຮ້ອງ ຫຼືໂນຕເພງ ສະແດງເທິງໜ້າຈໍແມ່ນເປັນສິ່ງຈຳເປັນສຳລັບຜູ່ໃຊ້ຣະດັບມືອາຊີບ. ຣະບົບການພິເສດ ເຊັ່ນຣະບົບປຶ້ມເພງ “Songbook” ຫຼືຣະບົບຄວາມຈຳຂອງການຕັ້ງຄ່າຕ່າງໆ “Registration”, ຊຶ່ງເຮັດໜ້າທີ່ເກັບກຳແລະບັນທຶກທຸກໆການເລືອກຣະບົບການຕ່າງໆອັນພິເສດ, ຊ່ວຍໃຫ້ການສະແດງສົດເທິງເວທີ ເປັນໄປໄດ້ຢ່າງສະດວກສະບາຍທີ່ສຸດ.

ດ້ວຍເຄື່ອງດົນຕຣີເຫຼົ່ານີ້, ທ່ານຍັງສາມາດທຳການສ້າງ ຫຼືດັດແປງແກ້ໄຂເອກສານ MIDI, WAV, MP3 ແລະສາມສຽງເຄື່ອງເສບ ຫຼືຫຼາຍກວ່ານັ້ນ, ສາມາດແບ່ງປັນຕຳແໜ່ງຕ່າງກັນ (Split) ຫຼືເປັນຊັ້ນຍອງກັນຂຶ້ນ (Layers) ເທິງແປ້ນດີດຂອງຄີບອດ. ຄີບອດຣະດັບມືອາຊີບ ເປັນຄີບອດທີ່ມີ 61 ຫຼື 76 ໂນຕທີ່ມີປະຕິກິຣິຍາຕອບໂຕ້ຕໍ່ຄວາມໄວແລະແຮງຄ່ອຍໃນການດີດຫຼິ້ນ (Velocity & Aftertouch), ມີໂຄງສ້າງອັນແໜ້ນໜາ ບວກກັບການສະແດງທຸກການດຳເນີນງານຜ່ານໜ້າຈໍສັມພັດສີ ອັນກວ້າງໃຫຍ່ໃນຕົວ. ຈໍສະແດງຜົນພາຍນອກ ສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ເຂົ້າກັບຄີບອດ ເພື່ອສະແດງຜົນຜ່ານຊ່ອງຈໍອອກໃນຣະບົບການວິດີໂອ (Composite, RGB ຫຼື HDMI).

ມີສິ່ງດຽວທີ່ຄີບອດຣະດັບນີ້ ບໍ່ມີຄືໝູ່ ນັ້ນຄືພວກມັນບໍ່ມີຣະບົບເຄື່ອງຂຍາຍສຽງແລະລຳໂພງສຽງໃນຕົວ. ເນື່ອງດ້ວຍນໍ້າໜັກອັນສຳຄັນຂອງເຄື່ອງ ທີ່ອາດເປັນອຸປສັກໃນການຍົກຍ້າຍແລະເຄື່ອນທີ່ນັ້ນເອງ…

► ເຄື່ອງຫຼິ້ນດົນຕຣີອັຕໂນມັດແບບກະທັດຮັດຣະດັບມືອາຊີບ ສຳລັບນັກດົນຕຣີດ່ຽວ

ຫາກທ່ານບໍ່ແມ່ນມືອໍແກນ ຫຼືບໍ່ມີຄວາມຕ້ອງການໃຊ້ແປ້ນດີດຣະບົບ “ປ່ຽນໂນ” ຂອງຄີບອດ, ຫຼືທ່ານເປັນມືກິຕ້າ ຫຼືນັກຮ້ອງດ່ຽວ, ທ່ານກໍສາມາດເລືອກໃຊ້ກ້ອນ “ໂມດູລປະກອບດົນຕຣີອັຕໂນມັດ” (Arranger Expander) ເພື່ອຊ່ວຍໃນການບັນເລງດົນຕຣີແບບອັຕໂນມັດ ທົດແທນວົງດົນຕຣີເປັນວົງໄດ້, ແລະມັນຍັງເປັນການປະຢັດເນື້ອທີ່ເທິງເວທີອີກດ້ວຍ. ໃນວົງການດ້ານເຄື່ອງດົນຕຣີອັຕໂນມັດປະເພດກະທັດຮັດນີ້, ທາງເລືອກບໍ່ຄ່ອຍມີຫຼາຍຄືດັ່ງທາງດ້ານຄີບອດເຕັມຕົວ, ແຕ່ໃນທ້ອງຕລາດກໍພໍມີເຄື່ອງປະເພດນີ້ ທີ່ຮັບຮອງຣະດັບການຂັ້ນມືອາຊີບໄດ້ ໃຫ້ສຳລັບມືກິຕ້າດ່ຽວ, ນັກຮ້ອງດ່ຽວ ຫຼືມືແອັກກໍດ່ຽນດ່ຽວ ທີ່ຈະສາມາດນຳໃຊ້ຫຼິ້ນແບບຜູ່ດຽວ, ພ້ອມກັບດົນຕຣີປະກອບທີ່ມີຄຸນພາບເໝາະສົມໃນຣະດັບອາຊີບຕາມຕ້ອງການ.

ເຄື່ອງຫຼິ້ນດົນຕຣີອັຕໂນມັດແບບກະທັດຮັດທີ່ດີ ຈະມີສຽງທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ຈາກເຄື່ອງເສບໃນທຸກໆຕະກູນ, ມີ Styles ຈັງຫວະປະກອບແລະມີຕົວເລືອກໃນການຕັ້ງຄ່າທີ່ສະດວກ ເພື່ອສ້າງການຕັ້ງຄ່າຕາມຄວາມເໝາະສົມແລະຄວາມຕ້ອງການສ່ວນຕົວແບບສະເພາະເຈາະຈົງ. ເຄື່ອງປະເພດນີ້ ສາມາດທຳການຄວບຄຸມໄດ້ ຜ່ານຣະບົບ MIDI ຈາກເຄື່ອງທີ່ເຂົ້າກັນໄດ້ ເພື່ອຫຼິ້ນສຽງໃນຕົວເຄື່ອງ ຫຼືຄວບຄຸມ Styles ຈັງຫວະທີ່ມີມານຳເຄື່ອງ. ຣະບົບການດ້ານ MIDI ທີ່ນຳມາໃຊ້ໃນເຄື່ອງປະເພດນີ້ ໄດ້ຮັບການອອກແບບໃນລັກສະນະພິເສດ ທີ່ນອກຈາກການບໍ່ໄດ້ເປັນຄີບອດທົ່ວໄປແລ້ວ, ມັນຈະອະນຸຍາດໃຫ້ມືກິຕ້າ ຫຼືມືແອັກກໍດ່ຽນ ທີ່ມີເຄື່ອງຕິດຕັ້ງຣະບົບສັ່ງການ MIDI ສາມາດຄວບຄຸມຣະບົບການດຳເນີນງານຂອງ “ໂມດູລ” ໄດ້ອີກດ້ວຍ.

ຄຸນລັກສະນະພິເສດຂອງ “ໂມດູລ” ປະເພດນີ້ ແມ່ນຄວາມສາມາດໃນການນຳໃຊ້ຮູບແບບຂໍ້ມູນທີ່ແຕກຕ່າງກັນສຳລັບການຫຼິ້ນເພງ, ຊຶ່ງຮັບປະກັນວ່າຈະໃຊ້ງານໄດ້ໃນຣະດັບທົ່ວໄປ. ພື້ນທີ່ເກັບບັນທຶກຂໍ້ມູນອັນມະຫາສານດ້ວຍ Hard Disk SSD, ຮັບປະກັນການອ່ານແລະບັນທຶກ ພ້ອມທັງການສ້າງຂໍ້ມູນຂນາດໃຫຍ່ສໍາລັບການຫຼິ້ນດົນຕຣີບໍ່ມີສຽງຮ້ອງ ທີ່ຮຽກວ່າ Playback ແລະຂໍ້ມູນສະເພາະຕົວຂອງເຄື່ອງອຸປກອນດັ່ງກ່າວນີ້.

“ໂມດູລອັຕໂນມັດ” ນີ້ຈະປະກອບດ້ວຍຣະບົບການເຊື່ອມຕໍ່ພິເສດ ສຳລັບເຄື່ອງດົນຕຣີພາຍນອກ ດັ່ງເຊັ່ນກິຕ້າໄຟຟ້າ, ແລະໄມຄ໌ຮ້ອງເພື່ອໃຫ້ສາມາດອອກແບບສັນຍານສຽງໂດຍໃຊ້ເອຟເຟັກໃນຕົວຂອງເຄື່ອງເອງ. ຮູຫຼືຊ່ອງໃນຣະບົບ USB to Host ຈະສາມາດໃຊ້ໃນການເຊື່ອມຕໍ່ກັບຄອມພິວເຕີ ເພື່ອແລກປ່ຽນຂໍ້ມູນອີກດ້ວຍ. ສຳລັບການຄວບຄຸມທົ່ວໄປ, “ໂມດູລ” ອັຕໂນມັດຂັ້ນມືອາຊີບ ຈະມີໜ້າຈໍຣະບົບສີອັນກວ້າງໃຫຍ່ ທີ່ສາມາດສະແດງເຫດການຂອງການດຳເນີນງານຂອງເຄື່ອງໃຫ້ເຫັນໄດ້ຢ່າງລະອຽດທີ່ສຸດ. ອຸປກອນດັ່ງກ່າວ ຈະຮວມເອົາເຄື່ອງຈັດລຳດັບເພງທີ່ຮຽກວ່າ “Sequencer” ຫຼື “Song Player”, ເຄື່ອງຫຼິ້ນແລະເຄື່ອງບັນທຶກສຽງແບບຫຼາຍໆຊ່ອງທີ່ຮຽກວ່າ “Multi-Tracks Audio Recorder”, ເຄື່ອງບັນຈຸຄັງສຽງ “Expander” ແລະຣະບົບຄວບຄຸມໄມຄ໌ຮ້ອງ “Harmonizer” ໄວ້ໃນຕົວທັງໝົດຜູ່ດຽວ. ຈຸດຫຼັກ ແມ່ນຈະແນໃສ່ການໃຊ້ Sequencer ແລະ Backing Track ເພງ ກັບການປະກອບດົນຕຣີບັນເລງແບບອັຕໂນມັດ ທີ່ເອີ້ນກັນວ່າ “Automatic Accompaniment” ສຳລັບນັກສິລປິນຣະດັບມືອາຊີບໃນຮູບແບບ “One Man Band”.

(ກະຣຸນາຕິດຕາມບົດຕໍ່ໄປ…)

Paris, 21 ກຸມພາ 2025

ທຸກມື້ນີ້, ຄີບອດອັຕໂນມັດ (Arranger Keyboard) ມີຄຸນສົມບັດມາກມາຍຫຼວງຫຼາຍ ຊຶ່ງມີປໂຍດແລະສາມາດໃຊ້ງານໄດ້ຢ່າງແທ້ຈິງ ສຳລັບນັກດົນຕຣີຣະດັບເລີ່ມຕົ້ນ, ສມັກຫຼິ້ນ ໄປຈົນເຖິງນັກດົນຕຣີມືອາຊີບ.

ບົດຂຽນນີ້ ຈະພາທ່ານໄປຮູ້ຈັກແລະລົງເລິກກ່ຽວກັບເຄື່ອງດົນຕຣີອີເລັກໂທຣນິກທັນສມັຍຊະນິດນຶ່ງ ທີ່ໄດ້ກາຍເປັນເຄື່ອງເສບທີ່ພວມໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຢ່າງກວ້າງຂວາງ ບໍ່ພຽງແຕ່ສະເພາະໃນວົງການນັກເສບເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ມັນພວມແຜ່ກະຈາຍເຂົ້າໄປຮອດເກືອບທຸກໆຫຼັງຄາເຮືອນ ໃນທຸກໆວົງການສັງສັນແບບກຸ່ມສັງຄົມນ້ອຍໆ ຕລອດຮອດຮ້ານບັນເທິງຂນາດນ້ອຍ ໃນທົ່ວຕົວເມືອງໃຫຍ່ໆ ຊຶ່ງມີການບໍຣິການສຽງເສບດົນຕຣີປະກອບການບັນເທີງແກ່ແຂກຜູ່ມາຊົມໃຊ້ ແລະຊອກຫາສະຖານທີ່ພັກຜ່ອນອາຣົມໃນຍາມຣາຕຣີ.

ບົດຂຽນນີ້ ຈະແບ່ງເປັນຫຼາຍໆພາກທີ່ສຳຄັນດັ່ງນີ້ :

1. ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແລະປວັດຄວາມເປັນມາ (Organ Hammond)
2. ຮຸ່ນຣະດັບຂອງຄີບອດອັຕໂນມັດ (ມືໃໝ່, ມືສມັກຫຼິ້ນ, ມືອາຊີບ)
3. ພາສາ MIDI (ມາຕຣາການ ແລະ ຣະບົບການ)
4. ເອກສານ MIDI File ແລະເອກສານ STYLE
5. ອຸປກອນເສີມ (Expanders, ຈໍສັມພັດ, ແລະອື່ນ…)
6. ເທັກນິກການຫຼິ້ນຂອດຄີບອດ (Chords Keyboard)

ບົດຄຳນຳ

ມັນເປັນເວລາດົນນານມາແລ້ວ ທີ່ເຄື່ອງດົນຕຣີຄີບອດປະເພດບັນເລງໂດຍອັຕໂນມັດ ມີຮູບພາບລັກສະນະຂອງນັກດົນຕຣີຄົນດຽວໃນຫ້ອງກາເຟທີ່ໂດດດ່ຽວອ້າງວ້າງ ຊຶ່ງນັ່ງຫຼິ້ນເພງກ່ອມແຂກຈຳພວກເກົ່າແກ່ລ້າສມັຍ, ຫຼືເປັນພາບຂອງເຄື່ອງດົນຕຣີທີ່ຖືກປ່ອຍລືມໄວ້ ເພື່ອເອ້ແລະປະດັບປະດາຫ້ອງຮັບແຂກ ສະເພາະເອົາໄວ້ອວດອ້າງແກ່ໝູ່ເພື່ອນ ເວລາຖືກເຊື້ອເຊີນມາກິນເຂົ້າແລະສັງສັນຢູ່ເຮືອນໃນຍາມຫວ່າງ. ແຕ່ມາຮອດຍຸກນີ້, ຄີບອດເຫຼົ່ານີ້ ມີສຽງແລະອົງປະກອບໃຫ້ເລືອກຢ່າງມາກມາຍກ່າຍກອງແລະລົ້ນຫຼາມ ພໍໆກັນກັບໂປຣແກຣມອັດເພງຈາກຄອມພິວເຕີ ຫຼືບາງໜ່ວຍກໍມີຄຸນພາບແລະພລັງພ້ອມຣາຄາທີ່ແພງທຽບເທົ່າກັບເຄື່ອງດົນຕຣີຣະດັບມືອາຊີບໄປແລ້ວ. ບົດຂຽນນີ້ ຈະພິຈາຣະນາຄຸນສົມບັດ ແລະຄຸນລັກສະນະທີ່ອຸດົມສົມບູນຂອງຄີບອດຍຸກໃໝ່ ທີ່ສາມາດຕອບສນອງນັກຫຼິ້ນດົນຕຣີ ທັງໃນຣະດັບສມັກຫຼິ້ນ ໄປຈົນເຖິງມືອາຊີບ.

ໂອ້ !… ອະດີດວັນເວລາຜ່ານມາທີ່ບໍ່ອາດຈະລືມເລືອນໄດ້…! ຍຸກສມັຍນຶ່ງ ທີ່ຄີບອດຍັງຖືກຮຽກວ່າ “ອໍແກນ” (Organ) ແລະໃນສມັຍນັ້ນ, ສມອງຂອງນັກຫຼິ້ນອໍແກນຍັງບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນແລະຮູ້ຈັກຄຳວ່າ : Synthesizer, PCM, AWM, FM, DWGS, MIDI, Time Code, Sequencer, MP3, STYLE ຈັງຫວະ, ແລະອື່ນໆອີກ…

ການຂຽນບົດອ່ານບົດນີ້ ຖືວ່າເປັນການຍາກແລະລຳບາກສົມຄວນ, ເນື່ອງຈາກມັນບໍ່ສາມາດນຳສເນີຂໍ້ເທັດຈິງທາງເທັກນິກແລະວິທຍາການມາອ້າງອີງແລະຢັ້ງຢືນແບບຖາວອນໄດ້, ເພາະວ່າສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ ມັນມີການພັທນາແລະປ່ຽນແປງກ້າວໜ້າໄປຢ່າງວ່ອງໄວກັບກາລະເວລາ ຊຶ່ງພາໃຫ້ກາຍເປັນເຄື່ອງຫຼ້າສມັຍໄປໂດຍປະຣິຍາຍພາຍໃນເວລາພຽງບໍ່ຂ້າມປີ. ຕລາດເຄື່ອງດົນຕຣີປະເພດຄີບອດ ເປັນຕລາດທີ່ເຂົ້າໃຈໄດ້ຍາກທີ່ສຸດ ເມື່ອທຽບກັບເຄື່ອງດົນຕຣີປະເພດອື່ນໆ. ເຫດຜົນປະການທີ່ນຶ່ງກໍຄື ເຮົາບໍ່ສາມາດຈັດການໂດຍສະເພາະກັບເຣື່ອງເຄື່ອງດົນຕຣີປະເພດມີແປ້ນດີດເປັນແບບຄີບອດນີ້ເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ມັນຕ້ອງໄດ້ປະເຊີນໜ້າກັບບັນດາພູເຂົາອຸປກອນປະກອບເສີມຕ່າງໆນາໆ ອັນມາກມາຍທີ່ປະກອບດ້ວຍມາຕຣາການແລະກົດເກນຂອງຂໍ້ມູນອັນຫຼວງຫຼາຍ, ພ້ອມກັນນັ້ນ ພວກມັນຍັງມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນໄປ ຕາມແຕ່ລະຮຸ່ນຂອງຜູ່ຜລິດແລະແຕ່ລະຍິ່ຫໍ້ອີກດ້ວຍ.

ການພັທນາທາງດ້ານອຸສາຫະກັມຄອມພິວເຕີ ດ້ວຍກົນໄກທີ່ທັນສມັຍຫຼ້າສຸດ ໄດ້ສະທ້ອນໃຫ້ພວກເຮົາເຫັນສິ່ງທີ່ປາກົດອອກມາໃນຜລິຕພັນອີເລັກໂທຣນິກຂອງເຄື່ອງດົນຕຣີຍຸກດິຈິຕອນນີ້ຢ່າງທັນຕາເຫັນ.

ເທັກໂນໂລຈິຂັ້ນສູງຂອງຄີບອດສມັຍໃໝ່ ບໍ່ໄດ້ແມ່ນມີໄວ້ສຳລັບນັກດົນຕຣີມືອາຊີບອີກຕໍ່ໄປ, ແຕ່ບັນດານັກດົນຕຣີສມັກຫຼິ້ນຂັ້ນພື້ນຖານ ແມ່ນສາມາດຊື້ເຄື່ອງດົນຕຣີທີ່ມີຄຸນພາບສູງ ຊຶ່ງມີພລັງຂອງຣະບົບການອັນຊັບຊ້ອນຢ່າງມາກມາຍນີ້ໄດ້ໃນຣາຄາພຽງເອື້ອມມືດຽວ. ໃນຂະນະດຽວກັນ, ນັກດົນຕຣີທີ່ສະແດງເທິງເວທີສົດ ແມ່ນສາມາດນຳໃຊ້ເທັກໂນໂລຈິອັນທັນສມັຍໃໝ່ນີ້ ເພື່ອລຽນແບບການຫຼິ້ນສຽງຂອງເຄື່ອງເສບເປັນວົງຄົບທັງໝົດໄດ້ ໂດຍການໃຊ້ຄີບອດພຽງໜ່ວຍດຽວ. ມັນເປັນຄວາມໃຝ່ຝັນຂອງນັກດົນຕຣີໃນສມັຍກ່ອນ ຊຶ່ງຕ້ອງຊື້ ຫຼືນຳເອົາເຄື່ອງເກັບສຽງເປັນແບບມ້ວນເທັປອັນມະຫືມາ ຂຶ້ນເທິງເວທີເພື່ອຈະສາມາດຫຼິ້ນສຽງເຫຼົ່ານີ້ໄດ້. ມາຮອດມື້ນີ້, ວົງດຸຣິຍາງອັນປະກອບດ້ວຍສຽງເຄື່ອງເປົ່າ, ເຄື່ອງສາຍ ຄົບວົງ ໄດ້ກາຍເປັນສິ່ງປົກກະຕິແລະທັມມະດາໄປແລ້ວ ສຳລັບຄີບອດນ້ອຍໆໜ່ວຍດຽວ.

1. ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນແລະປວັດຄວາມເປັນມາ (Organ Hammond)

ທຸກໆເຄື່ອງດົນຕຣີບັນເລງ ປະເພດທີ່ມີອົງປະກອບເປັນແປ້ນດີດ ບໍ່ໄດ້ໝາຍຄວາມວ່າຈະເປັນຄີບອດໄດ້ຢ່າງສົມບູນແບບ. ມັນຄົງເປັນການດູໝິ່ນ ທີ່ຈະໄປເອີ້ນ “ຄີບອດ” ໂດຍທົ່ວໄປ ວ່າແມ່ນເຄື່ອງດົນຕຣີປະເພດ “ປ່ຽນໂນ່” ອັນສົມກຽດແລະສົມສັກສີໄດ້. ເພາະ “ປ່ຽນໂນ່” (Piano) ຍັງຈະຄົງແມ່ນ “ປ່ຽນໂນ່” ໃນຕົວຂອງມັນ, ເໝືອນດັ່ງ “ອໍແກນ” (Organ) ກໍຍັງຄົງເປັນ “ອໍແກນ” ສະເພາະຕົວມັນຕລອດໄປ.

ເຄື່ອງດົນຕຣີທີ່ມີແປ້ນດີດ ຈະກາຍມາເປັນ “ຄີບອດ” ໄດ້ກໍຕໍ່ເມື່ອມີອຸປກອນອີເລັກໂທຣນິກ ເຂົ້າມາຮ່ວມປະກອບສ່ວນກັບແປ້ນດີດສີຂາວແລະສີດຳຂອງມັນ. ແລະເມື່ອການສັງເຄາະສຽງຂອງມັນ ໄດ້ກາຍເປັນສິ່ງຈຳລອງ ພ້ອມທັງມັນຈຳເປັນທີ່ຈະຕ້ອງໄດ້ເຊື່ອມຕໍ່ຣະບົບການທັງໝົດ ໃສ່ກັບເຄື່ອງຂຍາຍສຽງທີ່ໃຊ້ພລັງງານດ້ານໄຟຟ້າເຂົ້າມາປະກອບຕື່ມ. ເນື່ອງຈາກວ່າ “ຄີບອດ” ແມ່ນໝາຍເຖິງເຄື່ອງດົນຕຣີທີ່ບໍ່ສາມາດສ້າງຄື້ນສຽງໄດ້ດ້ວຍຕົວມັນເອງ, ແຕ່ມັນສ້າງຄື້ນສຽງດ້ວຍຣະບົບອີເລັກໂທຣນິກລ້ວນໆ.

ຖ້າພວກເຮົາທຳການສັງເກດດີໆໂດຍລະອຽດ, ຈະເຫັນໄດ້ວ່າ ທຸກຢ່າງແມ່ນມັນໄດ້ມີການເລີ່ມຕົ້ນມາຈາກ “ອໍແກນ”, ອັນໄດ້ແກ່ “ອໍແກນ” ຂອງ Laurens Hammond. ການພັທນາຂອງມັນ ແມ່ນໄດ້ເກີດມາຈາກຄວາມບັງເອີນຫຼາຍໆຢ່າງ. ຜູ່ປະດິດສ້າງ – ຊາວອະເມຣິກາທີ່ມີຊື່ວ່າ Laurens Hammond – ເປັນນາຍຊ່າງສ້ອມແປງເຄື່ອງຈັກ ທີ່ສົນໃຈແລະສຶກສາກ່ຽວກັບວິທຍາກັມແລະກົນໄກໄຟຟ້າ ຊຶ່ງລາວໄດ້ຍື່ນຈົດທະບຽນລິຂສິດໄວ້ກ່ອນແລ້ວ. ນອກຈາກການສຶກສາແລະຄົ້ນຄວ້າທາງດ້ານນີ້, ລາວຍັງເປັນທັງນັກປະພັນບົດຂຽນໃຫ້ຮູບເງົາອີກດ້ວຍ.

◆ ອໍແກນ Hammond

ເມື່ອປີ ຄ.ສ. 1920, ໃນຂະນະທີ່ພວມເຮັດການໃຫ້ກັບບໍຣີສັດເຄື່ອງຍົນນາວາແລະກົນຈັກເຮືອກໍ່າປັ່ນ, ລາວໄດ້ປະດິດໂມງຊະນິດນຶ່ງທີ່ມີກ່ອງມາຊ່ວຍໃນການກົບບັງແລະລົບຜ່ອນສຽງດັງຂອງເຄື່ອງຈັກ. ທຸຣະກິດດັ່ງກ່າວ ໄດ້ຮັບຄວາມສຳເຣັດຜົນດີ ແລະພາໃຫ້ Hammond ກາຍເປັນນັກປະດິດສ້າງທີ່ເປັນອິສຣະ. ລາວໄດ້ທຳການສືບຕໍ່ດຳເນີນງານຜ່ານຫຼາຍໆຂັ້ນຕອນເຊັ່ນ : ການພັທນາເຄື່ອງຈັກຣະບົບ Synchrone – ຕົ້ນກຳເນີດຂອງການປະດິດແວ່ນສາມມິຕິດ້ວຍສີຂຽວ/ແດງ – ການປ່ຽນແປງຄື້ນໄຟຟ້າກະແສສລັບ ໃຫ້ເປັນກະແສຄົງທ່ຽງ ສຳລັບວິທຍຸ ໂດຍໃຊ້ສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ A-Box – ໂມງໄຟຟ້າ – ຊຶ່ງນຳພາໄປສູ່ການສ້າງຕັ້ງບໍຣິສັດ Hammond Clock ໃນປີ 1928.

ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ທຸຣະກິດບໍຣິສັດ “ໂມງໄຟຟ້າ” ຂອງລາວດຳເນີນການໄປບໍ່ໄດ້ດີພໍຄວນ ອັນພາໄປສູ່ການລົ້ມສລາຍຕົວໃນເວລາຕໍ່ມາບໍ່ນານ. Hammond ໄດ້ສືບຕໍ່ຄົ້ນຄວ້າທາງດ້ານກົນຈັກ Synchrone ຂອງລາວ. ແລະເມື່ອຮອດປະມານປີ 1933, ແນວຄຶດຂອງລາວໄດ້ນຳພາໄປສູ່ການນຳໃຊ້ໃນດ້ານດົນຕຣີ. ເຄື່ອງປະມວນສຽງແບບວົງລໍ້ໝຸນດ້ວຍໄຟຟ້າໄດ້ກຳເນີດຂຶ້ນ : ຈາກກົງລໍ້ນ້ອຍໆຂນາດເທົ່າຫຼຽນ 2 ຢູໂຣ ທີ່ຖືກຍຶດຕິດເຂົ້າກັບເພົາຂອງເຄື່ອງຈັກໄຟຟ້າໂດຍກົງ. ແຕ່ກົງລໍ້ດັ່ງກ່າວ ຂອບຂອງມັນບໍ່ໄດ້ກ້ຽງດີ, ແຕ່ຄ້າຍຄືດັ່ງແຂ້ວເຟືອງຊະນິດນຶ່ງ. ພາກສ່ວນນີ້ ໝຸນວົນຢູ່ດ້ານໃນຕໍ່ໜ້າແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າກ້ອນນຶ່ງ.

ໃຜໆກໍຕາມ ທີ່ເຂົ້າໃຈໃນຊັ້ນຮຽນດ້ານ ວັດຖຸວິທຍາ ເປັນຢ່າງດີ, ຈະເຂົ້າໃຈວ່າ ມັນຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນຈາກພຶດຕິການນີ້. ຕົວນຳສົ່ງກະແສໄຟຟ້າ ຈະສ້າງສນາມແມ່ເຫຼັກຂຶ້ນ. ແລະຖ້າເຮົາເຄື່ອນຍ້າຍລວດ ຫຼືວັດຖຸໂລຫະໃດນຶ່ງ ເຂົ້າໄປໃນສນາມແມ່ເຫຼັກດັ່ງກ່າວ, ກະແສໄຟຟ້າຈະກໍ່ຕົວເກີດຂຶ້ນ ແລະມັນຂຶ້ນກັບຄວາມໄວຫຼືຊ້າຂອງການເຄື່ອນຍ້າຍໂລຫະແລະໄລຍະຫ່າງຈາກກົງໝຸນດັ່ງກ່າວມານີ້.

Hammond ໄດ້ສຣຸບຄວາມຈາກທິສດີນີ້ວ່າ ສນາມແມ່ເຫຼັກໄດ້ຮັບອິດທິພົນທີ່ແຕກຕ່າງກັນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຈາກຮອຍແຂ້ວຂອງກົງລໍ້, ໝາຍຄວາມວ່າ ກະແສໜ່ຽວນຳ ຈະເພີ່ມຂຶ້ນຫຼືລົດລົງຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງເປັນໄລຍະໆສມໍ່າສເມີ. ລາວໄດ້ທຳການພັນລວດອ້ອມຮອບແມ່ເຫຼັກແລະສາມາດປ່ຽນທິດທາງ ແລະຂຍາຍກະແສໜ່ຽວນຳນີ້ໄດ້. ໃນເຄື່ອງວິທຍຸ, ກະແສທີ່ຂຍາຍຕົວ ສາມາດເຮັດໃຫ້ເປັນສຽງທີ່ໄດ້ຍິນໄດ້ ຜ່ານລຳໂພງທີ່ຂຍາຍສຽງ, ເນື່ອງຈາກການປ່ຽນແປງກະແສຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເຮັດໃຫ້ແຜ່ນລຳໂພງສຽງ ສັ່ນເອນອຽງໄປຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ອັນສົ່ງຜົນໃຫ້ເກີດຄື້ນທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດເປັນສຽງໃຫ້ໄດ້ຍິນ.

ຈາກການທົດລອງນີ້, Hammond ໄດ້ເຂົ້າໃຈຫຼັກການຂອງເຄື່ອງດົນຕຣີທຸກໆຊະນິດ ຊຶ່ງຮູບແບບການສັ່ນສະເທືອນບາງຮູບແບບ ຈະຖືກແປງໃຫ້ເປັນສຽງຕ່າງໆໄດ້. ມາຮອດນີ້ ລາວສາມາດປະສົບຄວາມສຳເຣັດໃນການສະແດງສິ່ງນີ້ ໂດຍໃຊ້ພລັງງານໄຟຟ້າມາເປັນຕົວຊ່ວຍ.

ມາຮອດຈຸດນີ້, ລາວສາມາດສ້າງສຽງຈາກກະແສໄຟຟ້າແບບນີ້ໄດ້ພຽງສຽງພື້ນຖານສຽງດຽວເທົ່ານັ້ນ ຊຶ່ງຟັງຄ້າຍຄືສຽງຂຸ່ຍ. ມັນຍັງຕ້ອງໄດ້ໃຊ້ຄວາມພະຍາຍາມອີກຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ ເພື່ອໃຫ້ໄດ້ສຽງດົນຕຣີທີ່ຊັບຊ້ອນ. ຄວາມພະຍາຍາມແມ່ນມີຫຼາຍໆວິທີແລະສັບສົນທີ່ສຸດ, ຈົນກວ່າ Hammond ໄດ້ຊື້ປ່ຽນໂນ່ເກົ່າແກ່ໜ່ວຍນຶ່ງມາ ແລະນຳໃຊ້ແປ້ນດີດຂອງ Piano ເປັນຕົວບັງຄັບຣະບົບການໂດຍຮວມ. ໜ້າສັມພັດທາງໄຟຟ້າ ໄດ້ຖືກວາງໄວ້ໃຕ້ປຸ່ມແຕ່ລະປຸ່ມຂອງປ່ຽນໂນ່ ເຊື່ອມຕໍ່ດ້ວຍສາຍໄຟຟ້າເຂົ້າກັບກົງໝຸນແມ່ເຫຼັກ. ໝໍ້ຈັກ Synchrone ເປັນຕົວໝຸນທີ່ມີຄວາມທ່ຽງກົງສູງ ທຳການເຄື່ອນຍ້າຍລໍ້ 91 ອັນຊຶ່ງມີຂນາດແຕກຕ່າງກັນ ແລະໝຸນດ້ວຍຄວາມໄວແຕກຕ່າງກັນ ຜ່ານເຟືອງທີ່ສົ່ງກຳລັງອັນຊັບຊ້ອນທີ່ໜ່ຽວນຳກະແສໄຟຟ້າໃນແມ່ເຫຼັກ 91 ໜ່ວຍທັງໝົດ.

ຖ້າເຮົາກົດໃສ່ໂນຕແປ້ນດີດໂຕໃດໂຕນຶ່ງ, ຕົວເປີດປິດຕົວນຶ່ງຈະຖືກເປີດໃຊ້ງານ, ຊຶ່ງຈະທຳການປິດວົງຈອນທີ່ກ່ຽວຂ້ອງໄວ້, ແຕ່ຍັງເປີດໂອກາດໃຫ້ສາມາດເພີ່ມຄວາມແຜ່ຂຍາຍກວ້າງໃຫ້ແຕ່ລະສຽງໄດ້ ໂດຍອາສັຍແຖບດຶງ. ທັງໝົດທຸກຂະບວນການນີ້ ໄດ້ຮັບການປະສົມປະສານເຂົ້າໄປໃນຕົວກ່ອງຕູ້ຫີບຂອງເຄື່ອງ ຊຶ່ງມີການຕິດຕັ້ງເຄື່ອງຂຍາຍສຽງແລະລຳໂພງໄວ້ໃນຕົວ. ນໍ້າໜັກຂອງເຄື່ອງອຸປກອນທັງໝົດດັ່ງກ່າວມານີ້ ຮວມແລ້ວເປັນປະມານ 300 ຫາ 400 ກິໂລ!..

ແລະນີ້ຄືຈຸດກຳເນີດຂອງ “ອໍແກນ” Hammond ໜ່ວຍທໍາອິດ ເມື່ອວັນທີ 24 ເດືອນເມສາ 1934, Hammond ໄດ້ຮັບໃບປະກາສະນີຍະບັດລິຂສິດການປະດິດສ້າງທີ່ເມືອງ Washington ປະເທດອະເມຣິກາ.

◆ ສິດຖິບັດລິຂສິດຂອງ Hammond

“ອໍແກນໃນໂບດຂນາດນ້ອຍ” ແມ່ນຊື່ທີ່ຖືກເອີ້ນກັນໃນເວລາຕໍ່ມາ, ແລະໄດ້ກາຍເປັນທີ່ໂດ່ງດັງໄປທົ່ວໂລກ. ມັນໄດ້ເປັນຕົວແທນຂອງ “ອໍແກນປະເພດທໍ່ສຽງ” ຢ່າງສົມບູນ. ຈາກການທົດສອບດ້ວຍຫຼາຍໆຜູ່ໃຊ້ ທຸກຄົນຕ່າງກໍໃຫ້ຄວາມເຫັນວ່າ ສຽງຂອງພວກມັນ ແມ່ນແນວດຽວກັນ. ຫຼັກການແມ່ເຫຼັກໄຟຟ້າໄດ້ຮັບການຮັກສາໄວ້ຈົນຮອດປີ 1967. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ບໍຣິສັດ Hammond Organ ກໍເລີ່ມຜລິດ ອໍແກນທີ່ມີສ່ວນປະກອບອີເລັກໂທຣນິກອອກມາ. ແຕ່ໃນໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນ, ພວກມັນບໍ່ໄດ້ມີສຽງທີ່ເປັນເອກລັກແທ້ໆເທື່ອ. Hammond ໄດ້ຖືກສືບສານໂດຍບໍຣີສັດ Suzuki ຂອງຍິ່ປຸ່ນ. ການພັທນາສຽງແບບດິຈິຕອນ ໄດ້ນຳພາໃຫ້ບໍຣິສັດ Hammond-Suzuki ສາມາດສ້າງອໍແກນ Hammond XB-3 ອອກມາ; ຊຶ່ງແມ່ນແບບຈຳລອງຂອງຮຸ່ນ B-3 ແລະມີຣາຄາຢູ່ທີ່ປະມານ 10 000 €. ແຕ່ໃນທາງດ້ານວິຊາການແລ້ວ, ມັນເປັນເຄື່ອງດົນຕຣີດິຈິຕອນຢ່າງເຕັມຮູບແບບແລ້ວ. ສຽງທີ່ເປັນເອກລັກຂອງອໍແກນ Hammond ຕົ້ນສະບັບ ໄດ້ຮັບການປະຍຸກຢ່າງສົມບູນ. ນັກວິຈານຫຼາຍໆຄົນໄດ້ກ່າວວ່າ ສຽງຂອງອໍແກນໃໝ່ນີ້ ແມ່ນສຽງທີ່ສົມຈິງກັບສຽງ Hammond ຕົ້ນສະບັບ.

ແນ່ນອນວ່າ, Hammond ໄດ້ຮັບການປັບປຸງແລະພັທນາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງຕັ້ງແຕ່ປີ 1934 ຕລອດມາ. ດັ່ງເຊັ່ນ ມີການເພີ່ມຕົວຄວບຄຸມສຽງຂຶ້ນຮອດ 32 ອັນ, ດຸມສຳລັບການຕັ້ງຄ່າລ່ວງໜ້າຈຳນວນມາກມາຍ, ຕົວຄວບຄຸມການສັ່ນສຽງແບບ Hammond ແລະເຄື່ອງຂຍາຍສຽງແບບຫຼອດໄຟຟ້າ, ໄດ້ພາໃຫ້ມັນກາຍເປັນເຄື່ອງດົນຕຣີຄີບອດທີ່ດີເລີດ ຊຶ່ງຫາໃຜທຽບທຽມໄດ້ຍາກທີ່ສຸດ. ໄດ້ມີຫຼາຍໆຮຸ່ນແລະຫຼາຍໆຊຸດທີ່ແຕກຕ່າງ ຖືກຜລິດອອກເພື່ອສນອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຈາກຜູ່ໃຊ້ທົ່ວໂລກ. ເຊັ່ນຕົວຢ່າງຮຸ່ນ A-100 ຫຼື ຮຸ່ນ B-3 ແມ່ນຍັງໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມໃນທຸກມື້ນີ້, ໂດຍສະເພາະໃນວົງການເພງປະເພດ Rock, ເຖິງແມ່ນວ່າພວກມັນຈະເຫຼືອພຽງປະເພດມືທີ່ສອງ ແຕ່ຍັງຄົງມີຣາຄາທີ່ແພງສົມຄວນ.

◆ ຜູ່ສືບສານທາງດ້ານອີເລັກໂທຣນິກຂອງ ອໍແກນ Hammond

ແລ້ວມັນແມ່ນຫຍັງແທ້ ທີ່ພາໃຫ້ສຽງອັນເປັນເອກລັກຂອງອໍແກນ Hammond ໄດ້ຮັບຄວາມນິຍົມຊົມຊອບແລະໃຝ່ຝັນຫາຈາກທຸກໆຄົນໃນປະຈຸບັນ ທີ່ຕ່າງກໍພະຍາຍາມຈະລຽນແບບສຽງດັ່ງກ່າວໃຫ້ໄດ້ສຳນວນ ທີ່ໃກ້ຄຽງທີ່ສຸດເທົ່າທີ່ຈະເຮັດໄດ້ ດ້ວຍເຄື່ອງດົນຕຣີປະເພດ Synthesizer, ເຄື່ອງ Expander ຫຼືເຄື່ອງ Sampler ຍຸກໃໝ່? ໃນອັນດັບທຳອິດແມ່ນໄດ້ແກ່, ຮູບແບບຂອງຄື້ນສຽງ Sinus, ຊຶ່ງເປັນຄື້ນອັນບໍຣິສຸດ ທີ່ຖືກສ້າງຂຶ້ນມາໂດຍກົງຈັກລໍ້ໝຸນກະແສໄຟຟ້າ. ສຽງປະສານອັນກົມກືນເພີ່ມເຕີມ ໄດ້ຮັບການປະສົມເຂົ້າ ໂດຍການຄວບຄຸມດ້ວຍ “ແຖບດຶງ” ອັນສົມດຸນກັນ, ເນື່ອງຈາກວ່າພວກມັນມີຄວາມສັມພັນໃນທາງຄະນິດສາດທີ່ແນ່ນອນ ກັບສຽງຕົ້ນທາງ.

ອົງປະກອບອັນສຳຄັນອີກຢ່າງນຶ່ງຂອງສຽງອໍແກນ Hammond, ແມ່ນສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ “ສຽງກະທົບ” ຈາກແປ້ນດີດທີ່ເກີດຈາກການສັມພັດຂອງກະແສໄຟຟ້າທີ່ມີອາການຕອບໂຕ້ກັບຕົວໂນຕ ເທິງແປ້ນດີດຂອງຄີບອດ, ຊຶ່ງສຽງດັ່ງກ່າວນີ້ ໃນເບື້ອງຕົ້ນຖືກຖືວ່າເປັນສຽງຣົບກວນທີ່ຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້ໃນທາງກາຍະພາບ. ແຕ່ມາຮອດມື້ນີ້, ສຽງຈາກ “ຄວາມບົກຜ່ອງ” ດັ່ງກ່າວນີ້ ໄດ້ກາຍເປັນພື້ນຖານຂອງສຽງທີ່ເປັນເອກລັກສະເພາະຕົວຂອງອໍແກນ Hammond, ແລະໄດ້ຮັບການສັງເຄາະດ້ວຍຄີບອດທັນສມັຍແບບຈຳລອງຕົວເອົາ. ອໍແກນ Hammond ຍັງມີສຽງແບບຫຼອດໄຟຟ້າ ທີ່ມີຄວາມເຂັ້ມຂົ້ນໄປຮອດສຽງແບບພ້ຽນຫຍາບ, ແລ້ວແຕ່ຣະດັບສຽງຄ່ອຍແຮງເວລາຫຼິ້ນ. ນີ້ຄືສິ່ງທີ່ພາໃຫ້ຫຼາຍໆຄະນະວົງດົນຕຣີ Rock ໃນຍຸກຊຸມປີ 1960 ແລະ 1970 ມີຊື່ສຽງໂດ່ງດັງຂຶ້ນ.

ລຳໂພງສຽງແບບລໍ້ໝຸນ (Leslie)

ແລະອັນດັບສຸດທ້າຍ, ມັນຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ກ່າວເຖິງ ອຸປກອນເພີ່ມເຕີມທີ່ຜູ່ຫຼິ້ນອໍແກນ Hammond ທຸກຄົນຕ້ອງມີໄວ້ຄຽງຂ້າງນັ້ນຄື : ຕູ້ລຳໂພງສຽງແບບລໍ້ໝຸນທີ່ເອີ້ນກັນວ່າ “ຕູ້ລຳໂພງສຽງ Leslie” ຊຶ່ງມີເອກລັກພິເສດໃນຕົວຂອງມັນເອງ. ເພາະມັນມີເຄື່ອງຂຍາຍສຽງ (Amplifier) 2 ອັນ. ອັນທໍາອິດ ເຮັດໜ້າທີ່ລໍ່ລ້ຽງກະແສໄຟຟ້າໃຫ້ກັບລໍາໂພງສຽງແຫຼມ ທີ່ຕິດຕັ້ງຢູ່ທາງດ້ານເທິງຂອງຕູ້ສຽງ, ອັນທີ່ສອງ ເຮັດໜ້າທີ່ລໍ່ລ້ຽງລຳໂພງສຽງທຸ້ມ ທາງດ້ານລຸ່ມຂອງຕູ້ສຽງ ຊຶ່ງມີຕົວສະທ້ອນແບບໝຸນວຽນ ເພື່ອຄວບຄຸມທິດທາງໝຸນວຽນຂອງສຽງ.

ລຳໂພງສຽງແຫຼມ ແມ່ນຖືກຂັບເຄື່ອນດ້ວຍເຄື່ອງຈັກທີ່ 1 ຊຶ່ງຄວບຄຸມການໝຸນທາງດ້ານເທິງຂອງຕູ້, ໃນຂະນະທີ່ເຄື່ອງຈັກທີ່ 2 ເຮັດໜ້າທີ່ໝຸນພາກສ່ວນພື້ນສະທ້ອນດ້ານລຸ່ມຂອງລຳໂພງສຽງທຸ້ມ. ຢູ່ເທິງແປ້ນກະດານຄວບຄຸມຂອງອໍແກນເອງ, ຈະມີຕົວຄວບຄຸມທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ຄວບຄຸມຄວາມໄວຂອງເຄື່ອງກົນຈັກທັງ 3 ຢ່າງດັ່ງນີ້ : ໝຸນຊ້າໆ – ຢຸດໝຸນ – ໝຸນໄວໆ.

ເມື່ອໝຸນຊ້າໆ, ຕູ້ Leslie ຈະສ້າງສຽງອໍແກນໃຫ້ອອກມາໃນລັກສະນະທີ່ກ້ອງກັງວານໄປທົ່ວ ຄ້າຍໆຄືສຽງຄົນຮ້ອງປະສານພ້ອມກັນຫຼາຍໆຄົນ ຮຽກວ່າ “Chorus”. ເວລາມີການໝຸນໄວຂຶ້ນ, ຈະມີອາການແບບດຽວກັນ ບວກກັບອາການສັ່ນຂອງສຽງໃນລັກສະນະທີ່ຮຽກວ່າ “Vibrato”. ເມື່ອຢູ່ໃນສະພາບຢຸດໝຸນ, ສຽງຕົ້ນທາງແບບແປນໆ (Sound Signal Sinuosidal) ຈະຍັງຄົງຖືກຮັກສາໄວ້.

ທຸກມື້ນີ້ ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງເອີ່ຍບອກກໍຮູ້ວ່າ, ລັກສະນະສຽງແບບ Leslie ນີ້ແມ່ນສາມາດສັງເຄາະໄດ້ຢ່າງສົມບູນແບບ ດ້ວຍເຄື່ອງສັງເຄາະສຽງປະເພດ Synthesizer ດິຈິຕອນທົ່ວໄປແລ້ວ. ນັບຕັ້ງແຕ່ການພະຍາຍາມຄັ້ງທໍາອິດໃນຊຸມປີ 1970 ມາຮອດປະຈຸບັນນີ້, ມັນໄດ້ມີເຫດການຫຼາຍຢ່າງເກີດຂຶ້ນກັບສາຂານີ້. ທຸກມື້ນີ້, ເຄື່ອງຈຳລອງສຽງການໝຸນແບບກົງລໍ້ຂອງ Hammond ໃນຮູບແບບດິຈິຕອນ ແມ່ນສົມຈິງຢ່າງໜ້າເຫຼືອເຊື່ອ. ເຄື່ອງອຸປກອນເຫຼົ່ານີ້ ສາມາດຍົກຍ້າຍແລະເຄື່ອນທີ່ໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ, ເພາະພວກມັນມີຂນາດແລະນໍ້າໜັກເບົາບາງລົງ, ແຕ່ມີຄວາມທົນທານ ບໍ່ເປ່ເພແຕກຫັກງ່າຍດາຍຄືແຕ່ກ່ອນ ແລະຍິ່ງກ່ວານັ້ນ, ແມ່ນມີຣາຄາບໍ່ແພງອີກຄືດັ່ງຮຸ່ນກົນຈັກຕົ້ນສະບັບໃນສມັຍກ່ອນ.

(ກະຣຸນາຕິດຕາມບົດຕໍ່ໄປ…)

Paris, 20 ກຸມພາ 2025