ໝວດໝູ່: ທິສດີດົນຕຣີ

ທັກສະພື້ນຖານຫຼັກ ອັນສຳຄັນທີ່ຄວນຮຽນຮູ້ ໃນການສ້າງຈັງຫວະ (Style) ຂອງຄີບອດ…

5. ການສ້າງຈັງຫວະຂອງກອງຊຸມ (Drums Channel)

ສຳລັບການສ້າງຈັງຫວະຂອງກອງຊຸມໃຫ້ຄີບອດ, ແນວທາງ “ແບບກະທັດຮັດງ່າຍດາຍ” ແມ່ນຫຼັກທີ່ຄວນປະຕິບັດ. ຢ່າສ້າງຈັງຫວະທີ່ສັບສົນເກີນໄປ ຫຼືການໃຊ້ເຄື່ອງເສບຫຼາຍຊິ້ນສ່ວນເກີນຂອບເຂດ, ເພາະຢ່າລືມວ່າ ມືກອງຜູ່ນຶ່ງ ແມ່ນມີພຽງສອງແຂນແລະສອງຂາເທົ່ານັ້ນ, ແລະລາວບໍ່ສາມາດທີ່ຈະຫຼິ້ນທຸກໆຊິ້ນສ່ວນຂອງຊຸມກອງພ້ອມກັນໄດ້ທັງໝົດ ໃນເວລາພ້ອມດຽວກັນ.

ຕາມຕົວຢ່າງຕໍ່ໄປນີ້ : ຈົ່ງເລື່ອນຍ້າຍໂນຕໃນຈັງຫວະທັງໝົດ ໄປໜ້າຫຼືຖອຍຫຼັງເລັກນ້ອຍ ຊຶ່ງຈະພາໃຫ້ເວລາຟັງມີຄວາມຮູ້ສຶກຄ້າຍກັບວ່າ ແມ່ນມືກອງທີ່ “ຫຼິ້ນສົດໆ” ເພື່ອຫຼີກລ່ຽງຮູບແບບຄວາມເປັນອັຕໂນມັຕຂອງໂປຣແກຣມສ້າງ ທີ່ເປັນແບບກົນຈັກແລະບໍ່ເປັນທຳມະຊາດ.

ໃນຫຼັກສູດນີ້, ພວກເຮົາຈະນຳໃຊ້ສັນຍາລັກຕົວເລກອ້າງອີງດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ :
1 – ກອງຢຽບ (Kick)
2 – ກອງແທັກ (Snare)
3 – ກອງລົວສູງ (High Tom)
4 – ກອງລົວກາງ (Mid Tom)
5 – ກອງລົວຕໍ່າ (Low Tom)
6 – ແຊ່ງ (Cymbal)
7 – ສາບເປີດ (HiHat Open)
8 – ສາບປິດ (HiHat Close).

ຈົ່ງເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍການບັນທຶກບັນດາໂນຕຂອງສຽງສາບປິດ (HiHat Close) ໃສ່ໃນຫ້ອງນຶ່ງ, ໂດຍໃຫ້ຄວາມດັງຂອງສຽງ (Volume) ແຕກຕ່າງກັນທັງໝົດ ແລະໃຫ້ຄວາມແຮງຂອງສຽງ (Velocity) ແກ່ບາດກ້າວໃນຕຳແນ່ງ “ຫຼັກ” ມີຄ່າສໍາຄັນກວ່າຈໍາພວກໃນບາດກ້າວ “ຍ່ອຍ” :

ຕິດຕາມດ້ວຍສຽງກອງຢຽບ (Kick) ແລະສຽງກອງແທັກ (Snare), ດັ່ງຕົວຢ່າງລຸ່ມນີ້ :

ຈົ່ງສັງເກດວ່າ ຄວາມໜັກແໜ້ນຂອງສຽງກອງຢຽບ (Kick) ໃນຕຳແນ່ງກ່ອນໜ້າບາດກ້າວທີ 3 ແມ່ນຄ່ອຍກວ່າຈຳພວກໃນຕຳແນ່ງອື່ນໆ ຊຶ່ງຮຽກວ່າ “ບາດກ້າວໜັກ”. ດັດແປງຮູບແບບຮວມ ໂດຍການປັບປ່ຽນບາງໂນຕຂອງສຽງຕ່າງໆ ດັ່ງຕົວຢ່າງລຸ່ມນີ້, ດ້ວຍການໃຫ້ບາດກ້າວໜັກ ພາຍຫຼັງຕຳແນ່ງທີ 2 ກາຍເປັນສຽງກອງແທັກ (Snare) ແລະທຳການລຶບສຽງສາບປິດ (HiHat Close) ໃນຕຳແນ່ງນີ້ອອກ :

ຫຼືຕາມແບບນີ້, ຊຶ່ງສຽງສາບເປີດ (HiHat Open) ປາກົດຢູ່ໃນທຸກຕຳແນ່ງບາດກ້າວຂອງຫ້ອງ.

ລູກລົວກອງ “Fill” ຫຼື “Break” ສາມາດລົວ “ແຕ່ສູງລົງຫາຕໍ່າ” ດ້ວຍສຽງກອງລົວ (Toms) ທັງໝົດທຸກລູກ ແລະທຳການລຶບສຽງສາບ (HiHats) ອອກໃນຂະນະທີ່ມີການລົວ. ອາດສາມາດເພິ່ມສຽງແຊ່ງ (Crash Cymbal) ໃສ່ໄດ້ອີກດ້ວຍ.

“ສຽງບອດ”, ຄືສຽງທີ່ມີຣະດັບຄວາມແຮງ (Velocity) ຕໍ່າທີ່ສຸດ, ຕົວຢ່າງສຳລັບສຽງກອງແທັກ (Snare) ສາມາດເພິ່ມໃສ່ໄດ້ດັ່ງນີ້ :

“ສຽງບອດ” ເຫຼົ່ານີ້ ຈະພາໃຫ້ເກີດຄວາມຮູ້ສຶກຫຼາຍກວ່າອາການປົກກະຕິທໍາມະດາ ເມື່ອຟັງຮວມກັບສຽງອື່ນໆໃນຫ້ອງນຶ່ງໆ.

Paris, 17 ມົກກະຣາ 2025

ທັກສະພື້ນຖານຫຼັກ ອັນສຳຄັນທີ່ຄວນຮຽນຮູ້ ໃນການສ້າງຈັງຫວະ (Style) ຂອງຄີບອດ…

4-1. ຈັງຫວະທົ່ວໄປ ຫຼື ຈັງຫວະຕາມເພງ

ອັນດັບເບື້ອງຕົ້ນ ເມື່ອຈະເລີ່ມທຳການສ້າງຈັງຫວະຂອງຄີບອດໂດຍຮວມ ຫຼືທີ່ຮຽກວ່າ Style, ພວກເຮົາຕ້ອງຕັດສິນໃຈລ່ວງໜ້າວ່າ ຈະໃຫ້ເປັນ Style ໃນປະເພດໃດ?

• ປະເພດທົ່ວໄປ (Generic Style) ຕົວຢ່າງ ລຳວົງ, ສາມຊ່າ, Ballad, Slow, Rock, ແລະອື່ນໆ ຫຼືຈະໃຫ້ເປັນ…
• ປະເພດຕາມເພງ (Song Style) ຕົວຢ່າງ ຈັງຫວະເພງ “ດອກບົວທອງ”, ເພງ “ຈຳປາເມືອງລາວ”, ເພງ “Yesterday”,…

ຈັງຫວະແບບທົ່ວໄປ (Generic Style) ມີໄວ້ເພື່ອໃຊ້ກັບຫຼາຍໆເພງ (ທີ່ມີຈັງຫວະແບບດຽວກັນ), ໂດຍທີ່ໂຄງຮ່າງຂອງການບັນເລງ ແມ່ນຕ້ອງສາມາດປັບຕົວໃຫ້ເຂົ້າກັບເພງຕ່າງໆທີ່ມີຈັງຫວະແບບດຽວກັນໄດ້. ຊຶ່ງສາມາດເຮັດໄດ້ ໂດຍການເພີ່ມຄວາມຊັບຊ້ອນຂອງເຄື່ອງເສບປະກອບ ແລະຈຳນວນເຄື່ອງບັນເລງທີ່ໃຊ້ສຳລັບພາກສ່ວນ “Main A” ໄປເຖິງພາກສ່ວນ “Main D” ແລະທັງສຳລັບພາກສ່ວນ Intro, Fill ແລະ Ending ອີກດ້ວຍ.

ຕົວຢ່າງ : ພາກສ່ວນຫຼັກ (Main A) ອາດຈະມີພຽງແຕ່ສຽງກອງ (Drum), ສຽງກິຕ້າເບສ (Bass) ແລະສຽງເຄື່ອງທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ຫຼິ້ນຂອດພື້ນຖານ (Chord 1), ຊຶ່ງທັງໝົດຫຼິ້ນຮູບແບບທີ່ກະທັດຮັດງ່າຍດາຍໂດຍຮວມ. ພາກສ່ວນຕໍ່ມາ (Main B) ສາມາດຕື່ມຂອດທີ່ສອງ (Chord 2) ໃສ່. ພາກສ່ວນຖັດມາ (Main C) ສາມາດເພີ່ມສຽງປະເພດປູພົມ (Pads) ໃສ່. ແລະພາກສ່ວນສຸດທ້າຍ (Main D) ສາມາດເພີ່ມສຽງສອຍຕ່າງໆ (Phrases) ໃສ່ໃຫ້ສົມບູນໄດ້.

ແຕ່ຖ້າພວກເຮົາເລືອກສ້າງຈັງຫວະປະເພດ ຕາມເພງ (Song Style), ພວກເຮົາຈຳເປັນຈະຕ້ອງໄດ້ສ້າງພາກສ່ວນຂອງ Style ຊຶ່ງຕາມຫຼັກພື້ນຖານ, ບັນດາພາກສ່ວນທີ່ເອີ້ນວ່າ ວັກຂຶ້ນຕົ້ນເພງ, ວັກທີ່ “1”, ວັກທີ່ “2”, ທ່ອນແຍກ “Refrain”, ທ່ອນບັນເລງຕອນກາງເພງ “Solo” ແລະວັກລົງເພງ “Coda” ໃຫ້ຄົບຖ້ວນເພງນຳ. ນີ້ຫມາຍຄວາມວ່າ ຄວາມຊັບຊ້ອນແລະຈໍານວນເຄື່ອງເສບທີ່ໃຊ້ ແມ່ນຕ້ອງໄດ້ກໍານົດແລະອີງຕາມໂຄງຮ່າງຂອງເພງຕົ້ນສະບັບທຸກຢ່າງ.

ໃນຈັງຫວະປະເພດຕາມເພງ, ພາກສ່ວນຂຶ້ນຕົ້ນເພງ (Intro) ແລະລົງເພງ (Ending) ຕ້ອງຄ້າຍຄືທ່ອນຂຶ້ນຂອງເພງ ແລະວັກຈົບເພງຕາມຕົ້ນສະບັບເພງທີ່ຈະສ້າງ. ໂດຍທົ່ວໄປ, ພາກສ່ວນເຫຼົ່ານີ້ຈະມີທັງ ແນວທາງເດີນຂອງຂອດ (ຊຶ່ງໃນ Style ອື່ນແມ່ນຕ້ອງຫຼິ້ນເອງດ້ວຍມືຊ້າຍ) ແລະແນວທາງການສອຍທຳນອງຂອງເພງ (ຊຶ່ງໃນ Style ອື່ນແມ່ນຕ້ອງຫຼິ້ນດ້ວຍມືຂວາ). ຖ້າຫາກຈັງຫວະຂອງ Style ຖືກສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍຖ່ວງທຳນອງຂຶ້ນເພງ ແລະຈົບເພງຕາມຕົ້ນສະບັບຂອງເພງ, ຜູ່ຫຼິ້ນພໍພຽງແຕ່ກົດຂອດຫຼັກຂອງເພງດ້ວຍມືຊ້າຍໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນ. ຈາກນັ້ນ, Style ຈະທຳການຫຼິ້ນສຽງບົດທຳນອງຂຶ້ນຕົ້ນເພງ, ແລະເມື່ອຈົບສິ້ນລົງ, ຜູ່ຫຼິ້ນຈະຕ້ອງຄວບຄຸມການຫຼິ້ນວັກຕ່າງໆຂອງເພງຕາມພາກສ່ວນຫຼັກຂອງຄີບອດ ອັນໄດ້ແກ່ Main Variation (A-B-C-D) ຕລອດຮອດການລົງເພງໃນຂັ້ນສຸດທ້າຍ ຊຶ່ງກໍຈະຖືກປະຕິບັດການດ້ວຍຄີບອດໂດຍອັຕໂນມັຕ ຈາກການກົດດຸມພາກສ່ວນທີ່ເອິ້ນວ່າ Endings ເທົ່ານັ້ນ.

4-2. ການສ້າງພາກສ່ວນດົນຕຣີປະກອບໃສ່ໃນຊ່ອງ (MIDI Channel)

ມາຮອດຈຸດນີ້, ພວກເຮົາພ້ອມທີ່ຈະອັດບັນທຶກໂນຕສຽງຕ່າງໆ ໃສ່ໃນຊ່ອງຂອງຈັງຫວະແລ້ວ. ມີວິທີປະຕິບັດການຫຼາຍແບບດັ່ງນີ້ :

• ອັດໂນຕສຽງ ດ້ວຍການຫຼິ້ນເທິງແປ້ນຄີບອດໂດຍກົງ
• ເລືອກເອົາໂນຕທີ່ຕ້ອງການ ຈາກຈັງຫວະທີ່ມີມາໃນເຄື່ອງແລ້ວ
• ລົງບັນທຶກໂນຕ ດ້ວຍໂປຣແກຣມ MIDI Sequencer ໃດນຶ່ງ, ຫຼືໂດຍການປະສົມປະສານຂອງສອງວິທີການທີ່ກ່າວມານີ້

ເມື່ອທຳການອັດໂດຍກົງດ້ວຍຄີບອດ, ຮູບການຫຼິ້ນທັງໝົດ (ພ້ອມທັງຂໍ້ຜິດພາດ) ຈະຖືກເກັບບັນທຶກໄວ້ທຸກປະການ. ລີລາການຫຼິ້ນຕ່າງໆ (ເຊັ່ນຈັງຫວະທ່າທີ, ຄວາມຄ່ອຍແຮງຂອງໂນຕ, ຄວາມຍາວຫຼືສັ້ນຂອງສຽງ, ແລະອື່ນໆ…) ຈະພາໃຫ້ Style ຟັງເປັນທຳມະຊາດ – ຈົ່ງເກັບຮັກສາພວກມັນໄວ້. ແຕ່ແນ່ນອນ, ຄວາມຜິດພາດທີ່ສຳຄັນແລະໂດດເດັ່ນເກີນໄປ ແມ່ນຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂຢ່າງຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້. ວີທີການທີ່ດີທີ່ສຸດ ແມ່ນການແກ້ໄຂໂນຕທີ່ຫຼິ້ນຜິດພາດແຕ່ລະໂນຕ ແທນທີ່ຈະນຳໃຊ້ການຈູນໂນຕໂດຍອັຕໂນມັຕ (Quantize), ຊຶ່ງຈະລຶບລູກຫຼິ້ນທີ່ເປັນທຳມະຊາດຂອງການບັນທຶກສຽງໄປໝົດ.

ເມື່ອສ້າງຈັງຫວະດ້ວຍໂປຣແກຣມ MIDI Sequencer, ລູກຫຼິ້ນການອັດໂນຕ ມັກຈະສົມບູນແບບເກີນໄປ. ແນວທາງທີ່ດີທີ່ສຸດ ຄືການເພີ່ມລູກຫຼິ້ນ (ແບບເດົາຊຸ່ມ) ໃຫ້ກັບຖ່ວງທຳນອງໃນຈັງຫວະ, ຣະຫວ່າງຄວາມແຮງຄ່ອຍຂອງໂນຕ, ຄວາມຍາວສັ້ນຂອງສຽງ, ແລະອື່ນໆ… ໂດຍທົ່ວໄປ, ໂປຣແກຣມ MIDI Sequencer ທີ່ທັນສມັຍ ຈະມີຣະບົບທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຄວາມເປັນມະນຸດ” (Humanizer) ສຳລັບເຫດການນີ້. ແຕ່ກັບດັກທີ່ຄວນຫຼີກລ່ຽງ ຄືການຢ່າໃຊ້ວິທີ ຄັດລອກແລະວາງ (Copy-Paste) ຫຼາຍເກີນຂອບເຂດ. ມັນເປັນການບໍ່ມີເຫດຜົນເລີຍ ທີ່ຈະສ້າງ 4 ຫ້ອງບັນເລງທີ່ມີເນື້ອໃນຄ້າຍຄືກັນ 100 % ຢູ່ທຸກບ່ອນ. ແລະດັ່ງທີ່ໄດ້ລະບຸໄວ້ກ່ອນໜ້ານີ້ແລ້ວ, ມັນເປັນຄວາມຄຶດທີ່ດີ ທີ່ຈະເພີ່ມຄວາມສັບສົນຂອງລູກຫຼິ້ນໃນຮູບແບບທົ່ວໄປ ໂດຍການ ເຄື່ອນຍ້າຍເນື້ອໃນຣະຫວ່າງພາກສ່ວນ “A” ໄປສູ່ພາກສ່ວນ “D” ເພື່ອໃຫ້ມີສີສັນຂອງການບັນເລງຫຼາຍຫຼາກແບບ.

ທຸກໆພາກສ່ວນຂອງ Style ຕ້ອງໄດ້ອັດບັນທຶກໂດຍການໃຊ້ຂອດໃນຣະດັບສຽງ Cmaj7. ເຮົາສາມາດທຳການປ່ຽນຂອດພາຍໃນພາກສ່ວນຕ່າງໆ, ແຕ່ການຫຼິ້ນແລະການອັດທັງໝົດ ຕ້ອງປະຕິບັດຢູ່ໃນກຸ່ມຂອດຂອງຣະດັບສຽງນີ້. ກົດຣະບຽບທີ່ຈະຕ້ອງປະຕິບັດ ແມ່ນດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ : 

• ໃນພາກສ່ວນສຽງເບສ (Bass) ແລະທັງສອງພາກສ່ວນຂອງລູກສອຍ (Phrase) : ໃຫ້ໃຊ້ແຕ່ສະເພາະໂນຕ C, D, E, G, A ແລະ B
• ໃນພາກສ່ວນສຽງປູພົມ (Pad) ແລະທັງສອງພາກສ່ວນຂອງກຸ່ມຂອດ (Chord) : ໃຫ້ໃຊ້ແຕ່ສະເພາະໂນຕ C, E, G ແລະ B

4-3. ພາກສ່ວນຂຶ້ນຕົ້ນແລະຈົບເພງ (Intro & Ending)

ພາກສ່ວນຂຶ້ນຕົ້ນ (Intro) ແລະຈົບເພງ (Ending) ຂອງ Style, ສາມາດສ້າງໄດ້ດ້ວຍ 3 ວິທີ :

• ບໍ່ມີການດຳເນີນທາງຂອງຂອດ (No Chord Progression) ແລະບໍ່ມີຂອງທຳນອງເພງ (No Melodic Progression). ໃນກໍຣະນີນີ້, ຜູ່ເສບຕ້ອງຫຼິ້ນຂອດດ້ວຍມືຊ້າຍເອງ ແລະຫຼິ້ນທຳນອງສອຍດ້ວຍມືຂວາຕລອດເວລາ.
• ມີການດຳເນີນທາງຂອງຂອດ (Chord Progression) ແຕ່ບໍ່ມີຂອງທຳນອງເພງ (No Melodic Progression). ໃນກໍຣະນີນີ້, ຜູ້ເສບພຽງກົດຂອດພື້ນຖານຂອງເພງດ້ວຍມືຊ້າຍໃນຕອນເລີ່ມຕົນເພງ, ຄີບອດຈະຫຼິ້ນພາກສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງເອງໂດຍອັຕໂນມັຕ, ແລະຜູ່ເສບຕ້ອງຫຼິ້ນທຳນອງສອຍດ້ວຍມືຂວາເອົາເອງຕລອດເວລາ.
• ມີການດຳເນີນທາງຂອງຂອດ (Chord Progression) ແລະມີຂອງທຳນອງເພງ (Melodic Progression). ໃນກໍຣະນີນີ້, ຄີບອດຈະຫຼິ້ນພາກສ່ວນກ່ຽງຂ້ອງໃຫ້ເອງໂດຍອັຕໂນມັຕທັງໝົດ. ໃນຄວາມເປັນຈິງ, ພາກສ່ວນຂຶ້ນຕົ້ນແລະຈົບເພງ ແມ່ນເອກສານ MIDI File ອັນສົມບູນຂອງເພງ. ວິທີການນີ້ ມັກໃຊ້ກັບຈັງຫວະຕາມເພງ (Song Style) ຊຶ່ງຈະບໍ່ສາມາດນຳໄປໃຊ້ເສບເພງອື່ນໄດ້ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະເປັນຈັງຫວະແບບດຽວກັນກໍຕາມ.

Paris, 16 ມົກກະຣາ 2025

ທັກສະພື້ນຖານຫຼັກ ອັນສຳຄັນທີ່ຄວນຮຽນຮູ້ ໃນການສ້າງຈັງຫວະ (Style) ຂອງຄີບອດ…

1) ບົດນຳສເນີ

ໃຜກໍຕາມ ທີ່ເປັນເຈົ້າຂອງຄີບອດປະເພດ Arranger ຈະມີຄວາມປະສົງຢາກໄດ້ຈັງຫວະໃໝ່ໆໃນບາງໂອກາດ ເຖິງແມ່ນວ່າໃນເຄື່ອງຈະມີຈັງຫວະມາໃຫ້ພ້ອມເປັນຈຳນວນມາກມາຍແລ້ວກໍຕາມ. ເນື່ອງດ້ວຍວ່າ ຈັງຫວະທີ່ມີມາຈາກໂຮງງານຂອງເຄື່ອງ ອາດບໍ່ກົງກັບຈັງຫວະເພງທີ່ຕົນເອງປະສົງຢາກບັນເລງ ດັ່ງນີ້ເປັນຕົ້ນ…

ເປົ້າໝາຍຂອງກະທູ້ນີ້ ແມ່ນເພື່ອແບ່ງປັນຄວາມຮູ້ ແນວຄຶດ ແລະບາງຄຳແນະນຳໃນການສ້າງຈັງຫວະໃໝ່ໆ ໃຫ້ແກ່ຜູ່ທີ່ສົນໃຈແລະມີຄວາມປະສົງຢາກສ້າງຈັງຫວະ ຊຶ່ງຮຽກວ່າ Style ເປັນຂອງຕົນເອງ. ໃນບົດຂຽນນີ້, ພວກເຮົາຈະໄດ້ຮຽນຮູ້ຫຼັກການສຳຄັນ ຂອງການຂຽນຣະຫັດໂປຣແກຣມຈັງຫວະເພງໃຫ້ຄີບອດ ດ້ວຍໂປຣແກຣມ MIDI Sequencer. ຊຶ່ງສາມາດກ່າວໄດ້ວ່າ ທຸກໆໂປຣແກຣມ MIDI Sequencer ທັນສມັຍທີ່ມີຣະບົບຄວບຄຸມຣະຫັດ MIDI List Events ໃນທ້ອງຕລາດປະຈຸບັນ ແມ່ນສາມາດໃຊ້ການໄດ້.

ຫຼັກສູດຮວມ ຈະຖືກແບ່ງເປັນຫຼາຍໆພາກສ່ວນ, ໂດຍແຕ່ລະພາກສ່ວນ ຈະມີການອະທິບາຍຫຼັກການແລະຂໍ້ຄວນຄຳນຶງ, ຄຳແນະນຳແລະເຄັດລັບບາງຢ່າງ ໃນຂະບວນການສ້າງຈັງຫວະປະກອບເພງໃຫ້ຄີບອດ Yamaha Arranger ໂດຍສະເພາະ.

• ໃນພາກສ່ວນທີ່ 2 ແລະ 3, ພວກເຮົາຈະຮຽນຮູ້ການສ້າງໂຄງຮ່າງຫຼັກຂອງຈັງຫວະ
• ໃນພາກສ່ວນທີ່ 4 ຫາ 9, ພວກເຮົາຈະສ້າງເນື້ອໃນດົນຕຣີຂອງຈັງຫວະ (ໂນຕ MIDI)
• ໃນພາກສ່ວນທີ່ 10, ພວກເຮົາຈະຈົບສົມບູນການສ້າງຈັງຫວະ ດ້ວຍການເພີ່ມເຕີມຂໍ້ມູນກ່ຽວກັບຣະບົບ CASM, OTS ແລະ MDB
• ໃນພາກສ່ວນທີ່ 11, ພວກເຮົາຈະສົນທະນາກ່ຽວກັບ ວິທີປັບປຸງຄຸນສົມບັດຂອງຈັງຫວະ
• ໃນພາກສ່ວນທີ່ 12, ພວກເຮົາຈະຫາລືກ່ຽວກັບ ບັນຫາທີ່ອາດເກີດຂຶ້ນ – ແລະວິທີການແກ້ໄຂ

ພາກສ່ວນທີ່ 5 ຫາທີ່ 9, ບໍ່ໄດ້ມີເຈຕນາໃຫ້ຖືເປັນຄູ່ມືທີ່ສົມບູນ ກ່ຽວກັບການສ້າງສັນການຮຽບຮຽງຈັງຫວະເພງແຕ່ຢ່າງໃດ. ວັດຖຸປະສົງຂອງພາກສ່ວນເຫຼົ່ານີ້ ແມ່ນການໃຫ້ຄຳແນະນຳເບື້ອງຕົ້ນ ອັນເປັນພື້ນຖານແກ່ການສ້າງການຮຽບຮຽງດົນຕຣີໃຫ້ເປັນຈັງຫວະຂອງຄີບອດທີ່ຮຽກວ່າ Style ໂດຍສະເພາະ. ຈັງຫວະ ຫຼື Styles ທີ່ສ້າງຂຶ້ນຕາມຫຼັກການຂອງຫຼັກສູດນີ້ ຈະສາມາດໃຊ້ໄດ້ກັບທຸກໆຄີບອດ Yamaha ຮຸ່ນ Tyros, PSR, CVP, DGX, YPG ແລະ YPT.

ສາຣະບານ

1. ບົດນຳສເນີ
2. ຄຳນຳເບື້ອງຕົ້ນ
3. ການກຳນົດຄ່າພື້ນຖານເບື້ອງຕົ້ນ
4. ການສ້າງສຽງດົນຕຣີປະກອບໃຫ້ເປັນຈັງຫວະຮວມ
   • ຈັງຫວະທົ່ວໄປ ຫຼື ຈັງຫວະຕາມເພງ
   • ການສ້າງພາກສ່ວນຂອງຊ່ອງ (Channal Parts)
   • ພາກສ່ວນຂຶ້ນຕົ້ນ (Intro) ແລະພາກສ່ວນຈົບເພງ (Ending)
5. ພາກສ່ວນກອງຊຸມ (Drum)
6. ພາກສ່ວນ Bass
7. ພາກສ່ວນ Guitar
   • ກິຕ້າປັດຂອດຈັງຫວະ (Guitar Rhythmic)
   • ກິຕ້ານຳ (Guitar Solo)
8. ພາກສ່ວນເຄື່ອງເປົ່າ (Brass Parts)
9. ພາກສ່ວນເຄື່ອງສາຍ (Strings Parts)
10. ສຳເລັດການສ້າງຈັງຫວະ (Style)
    • ຮູບແບບແລະຊື່ຂອງຈັງຫວະ
    • ພາກສ່ວນ CASM
    • ພາກສ່ວນ OTS
    • ພາກສ່ວນ MDB
    • ຂັ້ນສຸດທ້າຍ
11. ປັບປຸງຄຸນສົມບັດຂອງຈັງຫວະ
    • ການປະກອບດົນຕຣີຕາມລັກສະນະຂອງຂອດເພງ
    • ພາກສ່ວນການລົວຈັງຫວະຍາວ
    • ພາກສ່ວນການລົວ/ການຢຸດຈັງຫວະເຄິ່ງຫ້ອງ
    • ພາກສ່ວນທີ່ມີຄ່າຂອງຈັງຫວະແຕກຕ່າງກັນ
    • ພາກສ່ວນທີ່ມີຄວາມໄວຂອງຈັງຫວະແຕກຕ່າງກັນ
12. ການແກ້ໄຂບັນຫາ

2) ຄຳນຳເບື້ອງຕົ້ນ

Styles ຈັງຫວະຂອງຄີບອດ Yamaha, ແມ່ນເປັນເອກສານ MIDI ໃນຣະບົບ Format 0, ປະກອບດ້ວຍຣະຫັດຫຼາຍໆພາກສ່ວນສົມທົບ. ມີພາກສ່ວນທີ່ເປັນພາສາ MIDI ແລະ ພາກສ່ວນທີ່ບໍ່ແມ່ນພາສາ MIDI. ພາກສ່ວນ MIDI ຂອງ Style, ຈະແບ່ງເປັນສ່ວນຍ່ອຍ ໂດຍມີຣະຫັດບັນທຶກເປັນເຄື່ອງໝາຍໃນລັກສະນະຂອງອັກສອນຂຽນ ຮຽກວ່າ (MIDI Text Markers), ຊຶ່ງກຳນົດວ່າ ຂໍ້ມູນ MIDI ສຳລັບສ່ວນເລີ່ມຕົ້ນຂອງຈັງຫວະນັ້ນໆ ຖືກເກັບບັນທຶກໄວ້ຢູ່ບ່ອນໃດ. ແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງຈັງຫວະ ຈະກົງກັບຄຸນລັກສະນະຂອງຄີບອດແຕ່ລະຮຸ່ນໂດຍສະເພາະ. ໂດຍປົກກະຕິແລ້ວ, ຄີບອດທຸກຮຸ່ນ ຈະສາມາດອ່ານທຸກໆເອກສານຈັງຫວະ Style ນີ້ໄດ້, ເຖິງແມ່ນວ່າພວກມັນອາດຈະມີພາກສ່ວນປະກອບຂອງຈັງຫວະໜ້ອຍກວ່າ ຫຼື ຫຼາຍກວ່າກໍຕາມ. ໃນຄີບອດຮຸ່ນໃໝ່ແລະຫຼ້າສຸດ, ຊື່ຂອງພາກສ່ວນທີ່ຄວບຄຸມຈັງຫວະທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກການ (Text Markers) ແມ່ນ :

• “Intro A”, “Intro B”, “Intro C”
• “Main A”, “Main B”, “Main C”, “Main D”
• “Fill In AA”, “Fill In BB”, “Fill In CC”, “Fill In DD”, ແລະ “Break”
• “Ending A”, “Ending B”, “Ending C”

ແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງການຄວບຄຸມຈັງຫວະເຫຼົ່ານີ້, ສາມາດມີຄວາມຍາວຈາກ 1 ຫາ 128 ຫ້ອງຂອງຈັງຫວະດົນຕຣີ, ຍົກເວັ້ນພາກສ່ວນການລົວສົ່ງ (Fill In) ແລະການຢຸດສົ່ງ (Break) ຊຶ່ງຈະມີຄວາມຍາວພຽງ 1 ຫ້ອງ. ຄວາມຍາວໂດຍທົ່ວໄປ ແມ່ນດັ່ງນີ້ :

• Intro : 1 ຫາ 8 ຫ້ອງ
• Main : 4 ຫາ 8 ຫ້ອງ
• Ending : 1 ຫາ 8 ຫ້ອງ

ພາຍໃນຫ້ອງທຳອິດຂອງພາກສ່ວນນຶ່ງໆ ຈະປະກອບດ້ວຍຄຳນິຍາມທີ່ກຳນົດຄ່າຂອງ : Volume, Reverb, Chorus, Pan…, ແລະ 2 ບົດຂຽນເປັນເຄື່ອງໝາຍອັກສອນ (Text Markers) ຮຽກວ່າ “SFF1” ແລະ “SInt”. (ສຳລັບຄີບອດຮຸ່ນໃໝ່ສຸດ ກໍຈະແມ່ນ : “SFF2” ແລະ “SInt”). ໃນຕາຕະລາງຕໍ່ໄປນີ້, ຈະສະແດງໃຫ້ເຫັນພຽງພາກສ່ວນນຶ່ງຂອງ Style ແລະເຄື່ອງໝາຍ Text Markers ທີ່ສອດຄ່ອງກັນ.

ແຕ່ລະພາກສ່ວນຂອງຈັງຫວະ, ສາມາດບັນຈຸຂໍ້ມູນໄດ້ເຖິງ 16 ຊ່ອງ (MIDI Channel). ຊ່ອງເຫຼົ່ານີ້ ຮຽກວ່າ “ຊ່ອງຫຼັກ” ຫຼືຊ່ອງຕົ້ນທາງ. ສ່ວນຊ່ອງໃນບັ້ນປາຍທາງ ຕາມພື້ນຖານຫຼັກການຂອງຄີບອດ Yamaha (ຊ່ອງທີ່ຄີບອດຮັບໜ້າທີ່ຫຼິ້ນສຽງເຄື່ອງບັນເລງຕ່າງໆ) ແມ່ນຖືກສະແດງຕາມໃນຕາຕະລາງຕໍ່ໄປນີ້.

Style ຈັງຫວະໃນຮູບແບບ “ຮຽບງ່າຍ” ຈະມີແຫຼ່ງທີ່ມາ ແລະ ແຫຼ່ງຈຸດໝາຍປາຍທາງຂອງຊ່ອງ Channel MIDI ທີ່ກົງກັນ. ຖ້າຫາກໂຄງສ້າງຂອງຊ່ອງສັນຍານເປັນຮູບແບບແຕກຕ່າງ, ຫຼືມີຫຼາຍກວ່າ 8 ຊ່ອງໃນເອກສານ Style, ຊ່ອງສັນຍານຕົ້ນທາງ ຕ້ອງໄດ້ຮັບການປ່ຽນເສັ້ນທາງໄປ ໂດຍອາສັຍຣະຫັດຂອງຣະບົບພາກສ່ວນທີ່ຮຽກວ່າ CASM ມາຊ່ວຍ. (ຫົວຂໍ້ນີ້ຈະມີການສາທິດໃນພາກທີ່ 10). ແຕ່ສຳລັບບົດນີ້, ພວກເຮົາຈະເລີ່ມຕົ້ນສ້າງ Style ໂດຍການສ້າງເອກສານ MIDI ບົດນຶ່ງ ແລະເພີ່ມເຄື່ອງໝາຍຂໍ້ຄວາມ (Text Markers) ຕາມທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນໃນຈໍເຫດການ (List Events) ຂອງໂປຣແກຣມ MIDI Sequencer ຕົວຢ່າງຕາມລຸ່ມນີ້. ພວກເຮົາຈະກວດສອບໃຫ້ແນ່ໃຈວ່າ ໄດ້ມີການເພີ່ມຄ່າຂອງອັດຕຣາຈັງຫວະ (Time Signature) ແລະຄ່າຂອງຄວາມໄວຊ້າຂອງເພງ (Tempo) ໂດຍອັຕໂນມັຕເມື່ອສ້າງເອກສານຂຶ້ນ, ບໍ່ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນຈຳເປັນຕ້ອງມີການດຳເນີນການດ້ວຍຕົນເອງໃຫ້ສົມບູນແບບ.

3) ການກຳນົດຄ່າພື້ນຖານເບື້ອງຕົ້ນໂດຍທົ່ວໄປ

ຫຼັງຈາກໄດ້ທຳການຕັ້ງຄ່າໂຄງສ້າງຫຼັກຮຽບຮ້ອຍແລ້ວ ພວກເຮົາຈະທຳການເພີ່ມນິຍາມອື່ນໆໃສ່ເບຶ້ອງຕົ້ນຂອງເອກສານດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ :

• ເຈົ້າຂອງລິຂສິດ (Copyright)
• ຊື່ຂອງຈັງຫວະ (Track Name = Style Name)
• ຂໍ້ຄວາມສະເພາະກ່ຽວກັບຣະບົບ (System Exclusive Messages)

– GM System On = F0 7E 7F 09 01 F7
– Yamaha = F0 43 73 39 11 00 46 00 F7
ນອກຈາກນີ້, ພວກເຮົາຈະເພີ່ມຄຳສັ່ງການຂອງຣະບົບ XG ຂອງຄີບອດ Yamaha ໂດຍສະເພາະອີກນຳ :
– XG Works On = F0 43 76 1A 10 01 01 01 01 01 01 01 01 F7

ຂັ້ນຕອນຕໍ່ໄປ ແມ່ນການກຳນົດນິຍາມຂອງເຄື່ອງເສບຕ່າງໆ – ພ້ອມດ້ວຍຄ່າຂອງສຽງ – ໃຫ້ຊ່ອງທີ່ 9 ຫາ 16 ໃນຫ້ອງເລີ່ມຕົ້ນຂອງເອກສານ MIDI, ດັ່ງທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນຢູ່ໃນພາບລຸ່ມນີ້. ໃນຕົວຢ່າງນີ້, ພວກເຮົາເພີ່ມໃສ່ແຕ່ພຽງ :

• ຂໍ້ມູນຂອງຣະດັບສຽງ Volume, ການສະແດງອາການ Expression ແລະ ຄ່າບັງຄັບການຂອງເອັຟເຟັກ Reverb/Chorus
• ຄັງສຽງ MSB, ຄັງສຽງ LSB ແລະອັນດັບສຽງ Program Change – ຕາມລຳດັບທີ່ຕໍ່ເນື່ອງກັນ

ດັ່ງທີ່ບັນທຶກໄວ້, ພວກເຮົາໄດ້ເພີ່ມໃສ່ຊ່ອງທີ່ 10 : ສຽງກອງຊຸມ (Drum); ຊ່ອງທີ່ 11 : ສຽງກິຕ້າເບສໄຟຟ້າ (Electric Bass) ແລະໃນຊ່ອງທີ່ 12 : ສຽງປ່ຽນໂນ່ (Acoustic Piano). ເຄື່ອງເສບອື່ນໆ ທີ່ບໍ່ປາກົດ ໃຫ້ເຫັນໃນພາບ ແມ່ນໄດ້ຖືກເພີ່ມໃສ່ໃນຊ່ອງທີ່ 13, 14, 15 ແລະ 16 ເຊັ່ນດຽວກັນ.

ເຮົາສາມາດເລືອກກຳນົດເຄື່ອງເສບໃດນຶ່ງໃສ່ໃນຊ່ອງ MIDI ໃດກໍໄດ້ຕາມໃຈມັກ, ຍົກເວັ້ນຊ່ອງທີ່ 10 ຊຶ່ງເປັນຊ່ອງສະເພາະສຳລັບສຽງກອງຊຸມ (Drum). ໃນຫຼັກສູດນີ້, ພວກເຮົາຈະປະຕິບັດຕາມການກຳນົດຄ່າ “ແບບງ່າຍໆ” ນັ້ນຄື ການກຳນົດໃຫ້ຊ່ອງແຫຼ່ງກຳເນີດ ແມ່ນກົງກັບຊ່ອງຂອງແຫຼ່ງບັ້ນປາຍທາງອອກຂອງຄີບອດ ຕາມການກຳນົດຄ່າທົ່ວໄປດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້ :

• MIDI ຊ່ອງທີ່ 09 : Rhythm Sub  ຊຶ່ງມັກຈະເປັນເຄື່ອງດົນຕຣີປະເພດເຄື່ອງເຄາະຈັງຫວະເສີມ (Percussion Latino)
• MIDI ຊ່ອງທີ່ 10 : Rhythm Main ແມ່ນກອງຊຸມຫຼັກ
• MIDI ຊ່ອງທີ່ 11 : Bass             ກິຕ້າເບສໃດນຶ່ງ ຫຼືສຽງ Piano, ຫຼື Tuba ກໍໄດ້
• MIDI ຊ່ອງທີ່ 12 : Chord 1        ສ່ວນຫຼາຍຈະແມ່ນສຽງກິຕ້າຂອດ (Guitar Rhythm)
• MIDI ຊ່ອງທີ່ 13 : Chord 2        ສ່ວນຫຼາຍຈະແມ່ນສຽງກິຕ້າ ຫຼື ສຽງປ່ຽນໂນທີ່ຕີຂອດ (Guitar – Piano Rhythm)
• MIDI ຊ່ອງທີ່ 14 : Pad              ເປັນເຄື່ອງເສບປະເພດ “ປູພົມ” ດັ່ງເຊັ່ນເຄື່ອງສາຍຫຼືສຽງຮ້ອງປະສານ (Strings – Choir)
• MIDI ຊ່ອງທີ່ 15 : Phrase 1      ປໂຍກສອຍສັ້ນໆ, ທີ່ເສບບັນເລງໂດຍປະເພດເຄື່ອງລົມ (Wind)
• MIDI ຊ່ອງທີ່ 16 : Phrase 2      ປໂຍກສອຍສັ້ນໆ, ທີ່ເສບບັນເລງໂດຍປະເພດເຄື່ອງເປົ່າ (Brass)

Paris, 15 ມົກກະຣາ 2025